محمد دهدار
75
رساله علامه بزرگوار محمد دهدار در قضا و قدر (فارسى) (تعليقات حسن حسن زاده آملى)
يكى را يكى مى رسد . قرآن مجيد مى فرمايد : مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَ اللَّهُ يُضاعِفُ لِمَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ « 1 » هفتصد چون مضاعف شود هزار و چهارصد گردد ، و زياده واسع عليم است ، و يكى را يكى رسد اشاره است به كريمه وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ « 2 » ، و به كريمه مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها « 3 » اگر سنگى را مثلا از لب دره اى يك بار بسوى نشيب آن حركت دهند ديگر لازم نيست كه دمبدم آن را حركت دهند بلكه مطابق طبعش در حركت خواهد بود تا به ته دره برسد ، و اگر به عكس از ته دره بخواهند آن را به لب دره برسانند بايد آن فان با رنج و تلاش آن را انتقال داد و عائق آن بود چون مسيرى بر خلاف طبع او است ، نفوس انسانى نسبت به مبادى عاليه و علوم و معارف حقه بدين وزان و مثالند كه بالطبع رو به بالا دارند آنچنان كه حجر رو به پايين بلكه امر نفوس فوق اين مثال است كه در آن زمان و مكان دخيل است و اين عارى از ماده و احكام متعلق به آن است ، و همين كه از رنگ تعلق رهايى يافتند به قدر علم و عمل و منزلت و فضائلشان حسنه آنها ارتقاء مى يابد كه گاهى يكى ده تا است مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ
--> ( 1 ) سوره بقره ، آيه 265 . ( 2 ) سوره انعام ، آيه 163 . ( 3 ) سوره مؤمن ، آيه 45 .