محمد دهدار
69
رساله علامه بزرگوار محمد دهدار در قضا و قدر (فارسى) (تعليقات حسن حسن زاده آملى)
احسن تقسيم مىشود ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ « 1 » جناب قاضى نورالله شهيد نورالله مرقده را در اول مجلس ششم كتاب مجالس المؤمنين سخنى منصفانه و عادلانه است كه گويد : تحصيل يقين به مطالب حقيقيه كه حكمت عبارت از آن است يا به نظر و استدلال حاصل مىشود چنان كه طريقه اهل نظر است و ايشان را علما و حكما مى خوانند . يا به طريق تصفيه و استكمال چنان كه شيوه ( شيمه خ ل ) اهل فقر است و ايشان را عرفا و اوليا نامند . و اگرچه هر دو طايفه به حقيقت حكمااند ليكن اين طائفه ثانيه چون به محض موهبت ربانى فائز به درجه كمال شده اند و از مكتبخانه « و علمناه من لدنا علما » سبق گرفته اند و در طريق ايشان اشواك شكوك و غوائل اوهام كمتر است اشرف و اعلى باشند و به وراثت انبيا كه صفوت خلائق اند اقرب و اولى خواهند بود ، و هر دو طريق در نهايت وصول سر به هم باز مى آورد و اليه يرجع الامركله . و ميان محققان هر دو طريق هيچ خلاف نيست چنانچه منقول است كه شيخ عارف محقق شيخ ابو سعيد ابوالخير را با قدوه الحكماء المتأخرين شيخ ابوعلى سينا قدس الله روحهما اتفاق صحبتى شد بعد از انقضاى آن يكى گفت آنچه او مىداند ما مى بينيم و ديگرى گفت آنچه او مى بيند ما مى دانيم .
--> ( 1 ) قرآن كريم ، سوره نحل ، آيه 126 .