مقدمه ديگر بدان كه علم بر دو قسم است فعلى و انفعالى : علم فعلى آن است كه منشأ وجود و مأخذ معلومات است و اين علم خدا است به ممكنات . و علم انفعالى آن است كه از معلوم ناشى و حاصل مىشود و معلومات ماخذ آن علم اند كه اين علم ممكنات است . و باز هر يك از اين دو علم بر دو قسم است : اجمالى و تفصيلى ، علم اجمالى خدا را قضا نام است ، و علم تفصيلى را قدر . تعليقه 7 و همچنان كه وجود شى ء مقدم است بر خصوصيات و لوازم شى ء ، علم اجمالى بشى ء نيز مقدم است بر علم تفصيلى بشى ء . اكنون بدان كه وجود ممكنات متفرع و تابع علم اجمالى خدا است و برطبق آن علم ممكنات را تعين و تحقق وجودى متحصل است . تعليقه 8 اما تعين و تحقق علم تفصيلى خدا به ممكنات برطبق اقتضا و