حسن حسن زاده آملى

406

ده رساله فارسى (فارسى)

كرده بودند و اسكولاپ از شخص ديگرى مسمى به « شيرون قنطورى » آموخته بود ، تا آن‌كه در 460 سال قبل از ميلاد بقراط در يونان ظاهر گشت و كتبى چند در اين صناعت نوشت و چون اين دانشمند بزرگوار نخست كسى است كه تجربياتى را كه در دست مردم بود ضبط نموده و مدون كرد و بعضى قواعد اساسى در نظر به احوال مرضى و تجربيات اختراع نمود و بيمارستانهاى چند مرتب ساخت لهذا اختراع طب را به او نسبت مىدهند و او را أب الاطباء و امام الاطباء مىنامند . و در سال 384 قبل از ميلاد فيلسوف بزرگ ارسطاطاليس كه معلم اسكندر مقدونى بود ظاهر گشت و شروع در تشريح حيوانات و فحص از طبايع و خصوصيات او نمود . و نيز ثابت نمود كه توليد اصوات بواسطه تموج هوا است . و ثقل هوا را او معين كرد . در سال 150 بعد از ميلاد جالينوس ظاهر شد و دائره طب را وسعت داده است و كتبى چند در طب تصنيف كرد و در همين زمان نيز « روفس » و بعضى ديگر ظاهر شدند و دائره طب را وسعت دادند . در زمان قياصرهء روم تا زمان ملوك بنى عباس اطباى بزرگ ظاهر شدند چنانچه در مائه پنجم بعد از ميلاد « ثيودورس برسيان » چهار مجلد كتاب به زبان يونانى در طب تصنيف نمود ؛ جلد اول در ادويه مسهله عامه ، جلد دوم در معرفت امراض ، جلد سوم در امراض مخصوصه به زنها ، جلد چهارم در مجربات طبيعيه . و اين مجلدات را به زبان لاتينى ترجمه كرده‌اند . و تقريبا پنجاه سال بعد از اين دانشمند « ابسيوس » نيز كتابى تاليف نمود و از جالينوس در اين كتاب پيروى كرد . و از قدماى اطبا بعد از بقراط و جالينوس « اسكندوترالى » است كه صاحب دو تأليف مشهور يكى در ادويه و ديگر رساله‌اى متعلق به دود احشاء است در اين