كرده‌ايم به معرفت علم تشريح ارتباط داده‌اند و به بيان جامع مؤلف دستور العلماء : علم التشريح : علم يبحث فيه عن أعضاء الانسان و كيفية تركيبها فموضوعه أعضاء الانسان و غايته أمور متعددة : منها معرفة كمال صنعه تعالى و سهولة معرفة أسباب الامراض و تيسر التداوى . « 1 » گويد : تشريح علمى است كه از اعضاى انسان و چگونگى تركيب آنها بحث مىكند و غايت و غرض آن امورى چند است از آن جمله معرفت به كمال صنع الهى و دست يافتن به علل امراض و درمان آنها به آسانى . حقيقت امر اين است كه علم تشريح اساس علم طب است و بقاى وجود علم شريف طب به قانون موزون علم تشريح برپا و استوار است لذا گفته‌اند : طبيب بىبهره از تشريح به ندانستن علم طب شهره است و تهيدستان از علم تشريح از طب بجز افسون و دستانى در دست ندارند زيرا كه علم طب علمى را گويند كه بواسطه آن صحت و اعتلال ابدان بشرى شناخته مىشود پس چگونه بدون علم تشريح بوقوع مىرسد ؟ ! بر اين مبنى كه اشاره كرده‌ايم كه علم تشريح اساس علم طب است در غالب كتب طبى علماى پيشين ما نخست در آغاز يكدوره تشريح و آثار و اعمال مترتبه بر آن را كه امروز به واژه فرانسه فيزيولوژى « 2 » گويند تعليم و تدوين كرده‌اند و پس از آن به مطالب و مسائل علم طب و جراحى پرداخته‌اند چنان كه قانون جناب شيخ رئيس ابو على سينا شرف اللّه نفسه بر صدق مقالتم حجتى بالغ است . در واقع منزلت علم تشريح به علم طب به منزلت دانش ترازو - كه آن را علم

--> ( 1 ) . جامع العلوم فى اصطلاحات الفنون ملقب به دستور العلماء تأليف احمد نكرى ، ط بيروت ، ج 1 ، ص 293 . ( 2 ) . PHysiologie