حسن حسن زاده آملى
380
ده رساله فارسى (فارسى)
و علاجه حجامة الساق بالشرط ليستفرغ شىء من المادة و يتوجه الباقى الى الاسافل « 1 » ؛ يعنى حجامتى كه با تيغ زدن باشد . و فرمود : اينكه در سوره طارق قرآن كريم آمده است : فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ « 2 » ، نظير اين آيه سورهء نحل است : إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً سائِغاً لِلشَّارِبِينَ « 3 » ، ترائب جمع تريبه است مانند كتائب و كتيبه صلب ديوار استخوانهاى پشت بدن است ، و ترائب جدار استخوانهاى جلوى آن است هر دو چه از زن و چه از مرد . و آنچه در ميان اين دو ديوار استخوانها محصور است أمعا و آورده و احشاء و نظائر آنهاست . و معنى آيت اين است كه انسان با ديده اعتبار در صنع پروردگار بنگرد كه مبدأ تكون و مايه پيدايش او آب جهندهايست كه از ميان اين دو ديوار استخوانها بيرون مىآيد ، چنانكه در آيه دوم فرمود : در أنعام مايه عبرت شماست كه شير خالص گوارا از ميان فرث و دم آنها بيرون مىآيد . نه آنچنانكه شهرت يافته است كه ترائب را سينه و پستان و يا استخوانهاى سينه زن معنى كردهاند و گفتهاند كه ماء دافق از صلب مرد و ترائب زن بيرون مىآيد نگارنده گويد : آفرين بر صورت و بر صورت آفرين كه آبى آنچنان را صورتى اينچنين مىدهد ، و شيخ اجل سعدى چه نيكو سروده است : ز ابر افكند قطرهاى سوىيم * ز صلب آورد نطفهاى در شكم از آن قطره لؤلؤ لالا كند * وزين صورتى سروبالا كند
--> ( 1 ) . شرح اسباب ، ص 7 ، رحلى ، چاپ سنگى . ( 2 ) . طارق / 8 . ( 3 ) . نحل / 67 .