ب : محاسبهء انحراف مغناطيسى هر مكان . چون منظور بنده استفاده از عقربه مغناطيسى بود ، لذا لازم گرديد كه انحراف مغناطيسى يعنى تفاوت بين شمال جغرافيايى و شمال مغناطيسى هر شهر تعيين شود . از آنجايى كه قطبين جغرافيايى زمين بر قطبين مغناطيسى آن منطبق نيست ، مثلا قطب شمال مغناطيسى متجاوز از يكهزار ميل در جنوب قطب شمال جغرافيايى بوده و محل فعلى آن تقريبا در 73 درجه عرض شمالى و صد درجه طول غربى گرينويچ واقع شده ، در نتيجه در نقاط مختلف زمين انحرافاتى به مقدار صفر تا 180 درجه شرقى يا غربى بين دو سمت جغرافيايى و مغناطيسى موجود بوده بنابراين ملاحظه مىشود كه اين اختلافات تا چه حد در جهات‌يابى با قطب‌نما مؤثر مىباشد ، لذا بنده نتيجه استخراج قبله هر شهر را با انحراف مغناطيسى شهر مزبور با در نظر گرفتن شرقى يا غربى بودن انحراف تركيب و نتيجه در ساختن اين قبله‌نما به كار رفته است . توضيحا عرض مىشود كه انحراف مغناطيسى داراى تغييرات ساليانه و حتى روزانه‌اى مىباشد ولى چون اين تغييرات در حدود دقيقه بوده براى كار ما قابل توجه نيست . 3 - ساختمان قبله‌نما : قبله‌نما جعبه‌اى است مدوّر از فلز يا پلاستيك كه در قسمت فوقانى آن يك عقربه مغناطيسى و در قسمت تحتانى يك يا چند صفحه قرار دارد . روى هر صفحه نام عده‌اى از شهرها طبق محاسبه دقيق سمت مكه و انحراف مغناطيسى محل نوشته شده . قبله‌نماى خودكار محلى علاوه بر عقربهء مغناطيسى عقربه ديگرى به رنگ قرمز يا برنجى يا شب‌نما دارد .