حسن حسن زاده آملى

496

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى)

تعديل النهار اول سرطان نرم ندنر است ، و تفاوت اين دو تعديل النهار هام ح د ب است ( هام ح ند / رها موح رم ندنر ) حالا بقاعده اربعه متناسبه گوييم : م ح ند پ x لط طرفين را بقاعده جدول ضرب ستينى باسلوب ضرب شبكه اى كه در آخر فصل چهارم باب اول خلاصة الحساب شيخ بهائى ، و بتفصيل در صفحه دهم زيج بهادرى ، و نيز در صفحه 213 و 214 و باز در صفحه 284 تا 289 جامع بهادرى ، و در باب سوم مقاله مفتاح الحساب غياث الدين جمشيد كاشى ( ص 6671 ط سنگى ) بيان شده است ، درهم ضرب مى كنيم بدين صورت : ضرب دقيقه در ثالثه رابعه مىشود ( يعنى مضروب دقيقه ، و مضروب فيه ثالثه باشد حاصل رابعه است به تفصيلى كه در باب ياد شده مفتاح الحساب بيان شده است ، و همچنين در جامع بهادرى ص 284289 ) پس حاصل ضرب شده است كوه مر ، اين حاصل را بر قوس تعديل النهار اول سرطان بعرض لد افزوديم حاصل بر كونان شده است ( كونان / كوه مر بعلاوه برها موح ) اين حاصل را مطابق ضابطه درس 64 تضعيف كرده ايم حاصل لدنح مح م شده است ، و اين حاصل را تبديل بساعات و دقائق و ثوانى زمانى كرده ايم حاصل به عه بط قه نه له شده است ، و اين حاصل را بر نصف دور افزوديم نهار اطول عرض قم بدست آمده است كه بدعه بط قه له نه است . و بر اين قياس مقدار زمان روزهاى ديگر و نصف النهار هر روز را بدست مى آوريم . راقم در سنواتى كه تقويم ساليانه استخراج مى كرده ، مطابق دستور فوق و ضابطه ياد شده نصف النهار بعرض تهران را كه له ما لح شمالى است ، و نهار اطول آن دعه كه قد ولثه زمانى است ، در تمام دوره سال شمسى حساب كرده است و در اين جدول ذيل كه نموده مىشود گردآورده است . جدول اول تعديل نهار عرض له ما لح ، مبتدا از درجه فلكى تا ثالثه فلكى است ، و دو جدول ديگر اجزاى