حسن حسن زاده آملى

491

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى)

در بيان بعضى از عبارات او گوييم : قوله « : هر آينه مثلثى بزرگ حادث شود بدستور سابق » . . . شكل 75 را با شكل 74 مقايسه بفرماييد ، در شكل 74 قوس د ب از دائره ميل قاعده مثلث بزرگ بوده است ، و لكن در شكل 75 قوس ده كه سعه مغرب است يعنى قوسى از دائره افق مايل است قاعده مثلث بزرگ است . و ديگر اين كه در شكل 75 تمامت مثلث بزرگ زير افق است بخلاف شكل 74 ، و باقى عبارات بمقايسه معلوم گردد . ( شكل شماره 75 ) قوله « : و مجموع اين قوسين تعديل النهار باشد » . . . اين مطلب همانست كه در تبصره اوائل درس 66 گفته ايم . و همچنين عبارت ديگر وى در فرض بروج جنوبى كه گفت پس مجموع قوسين تعديل النهار بود بحسب حقيقت و ليكن بحسب اصطلاح تعديل النهار بيكى از اين قوسين اطلاق نمايند . اما آن كه در فرض بروج جنوبى گفته است و چون تفاوت نهاريه اين قوس منقحا معلوم نمى گردد الخ ، و پس از آن تعريف قوشچى را بر آن مبتنى كرده است ، و سپس نظرى كه در تشابه قوسين داده است ، همگى مورد تأمل است . وجه آن بدانچه در درس 64 و 65 در تعديل النهار و در درس 66 در تشابه قوسين گفته ايم دانسته مىشود فتدبر حق التدبر . و مطلب حق آنست كه در آخر گفت « : إلا آنكه