حسن حسن زاده آملى
487
دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى)
سال 376 هق در گذشت . كتاب « صور الكواكب » را براى عضدالدوله ديلمى نوشت و مبناى آن براساس مجسطى بطليموس است ولى همه ستارگان را يكايك شخصا رصد كرد و اطوال و عروض و اقدار آنها را بدست آورد و در آن كتاب اعنى صور الكواكب ثبت نموده است . اين كتاب بضميمه ارجوزه فرزند وى در صور كواكب در حيدرآباد دكن بطبع رسيده است . ( ارجوزة في صور الكواكب لابى على الحسين بن ابى الحسين عبدالرحمن الصوفى ) . صور صوفى بتازى است ، خواجه محقق نصيرالدين طوسى آن را بپارسى ترجمه كرده است و تاكنون دوباره بطبع رسيده است . مهارتخان عبدالله بن محمد خان در باب سيزدهم از مقالت سوم تسهيل زيج محمد شاهى گويد : پيش از بطليموس يكهزار و بيست و دو ستاره از ثوابت رصد گرفته اند بطليموس در مجسطى آورده ، و آن كواكب را در شش قدر مرتب كرده ، اكبر در قدر اول ، و اصغر در قدر ششم ، و هر قدرى را سه مرتبه نهاده اند . و به جهت تعريف اين كواكب چهل و هشت صورت تخيل كرده اند ، بيست و يك در شمال از فلك البروج ، و دوازده بر منطقه ، و پانزده در جنوب . و بعضى از اين ثوابت بر نفس اين صوراند ، و بعضى بر حوالى صورت كه از آن بخارج از صور تفسير كرده اند . و عبدالرحمن صوفى كتابى در معرفت ثوابت تصنيف كرده كه هر فضلاء آن را تلقى بقبول كرده اند الخ .