حسن حسن زاده آملى

34

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى)

قوسى از دائره ميل كه ميان جزوى از فلك البروج و معدل النهار افتد كه قطب معدل و فلك بروج در ميان نباشد يعنى از جانب اقرب بوده باشد ، آن را ميل اول آن جزء گويند . و قوسى از اين دائره كه ميان مركز كوكب و يا نقطه مفروض و معدل النهار از جانب اقرب افتد و يا قوسى اقرب از آن نبود ، بعد آن كوكب گويند و بعد آن نقطه مفروض نيز گويند . پس هرگاه مركز كوكب بر قطب معدل افتد بعد او ربع دور بود چه در اين صورت قوسى اقصر از آن متصور نبود . اطلاق ميل بر بعد نيز شده است و ليكن شهرت بر آنست كه گفته ايم تا تفرقه ميان اجزاء بروج و كوكب و نقطه مفروض باشد و اشتباه نشود . و در كتب فن چه بسا نقطه مى گويند تا كوكب و جز آن را شامل شود . و به تمام اين هر دو قوس كه بعد آن جزء ، و يا بعد كوكب از قطب اقرب معدل بود در محاسبات بسيار نياز افتد .