حسن حسن زاده آملى
46
خود آموز نصاب (كليات نصاب الصبيان) (فارسى)
تو حولى جذع دان ثنى پس رباعى پس آنگاه قارح ز اسنان اسبان « 1 » القطعة الملحقة فى بحر المتقارب المثمن السالم فى اسامى اسنان الاغنام زهى در نكوئى تو مشهور ايام بر آورده چون نگين در جهان نام فعولن فعولن فعولن فعول * بكن ضبط اين بيت اى نيك فرجام جذع دان ثنى پس رباعى سديس * پس آنگاه صالغ ز اسنان اغنام « 2 » القطعة الثامنة و العشرون فى بحر الخفيف المسدس المحذوف فى اسامى قبائل السبا اى كه درد تو راحت دل ما است جان بيمار را غم تو دو است فاعلاتن مفاعلن فعلان * گوى بحر خفيف و خوان درز است اشعر و عمر و حمير و كهلان مر و انما رو عاملة زسبا است « 3 » القطعة الملحقة فى اللف و النشر المرتبين لف و نشر و مرتب آن را دان كه دو لفظ آورند و دو معنى
--> ( 1 ) اين دو قطعه در بيان نامهاى سالهاى اسب و استر و خر است حولى يعنى اسب و استر و خر يك ساله پادرد و مانند ترتيب گذشته تا آخر ( 2 ) اين قطعه در بيان نامهاى سالهاى گوسفندان است جذع گوسفند يك ساله پادرد و ثنى دو ساله پادر سه بهمين ترتيب مانند گذشته ها تا آخر ( 3 ) مراد شيخ در اين قطعه بيان قبائل هفتگانه ايست كه از فرزندان سبا بن يشجب ( بضم جيم بر وزن ينصر ) بن يعرب ( بر وزن يشجب ) بن قحطان ميباشند و هر يكى قبيله از قبايل عربند و اين سبا آن كسى است كه در قرآن مجيد در سوره سبا آيه 14 از او نام برده شده .