حسن حسن زاده آملى
40
خود آموز نصاب (كليات نصاب الصبيان) (فارسى)
مفعولن مفاعلن مفاعيل فاع بحرى است لبالب زگهر اى هشيار موش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار * زين چار چو بگذرى نهنگ آيد و مار وآنگاه باسب و گوسفند است مدار * حمد و نه « 1 » مرغ و سگ و خوك آخر كار القطعة الملحقة فى بحر الرمل المثمن المحذوف العروض و المقصور الضرب فى اسامى البروج الاثنى عشر اى لب لعل تو دل را قوت و جان راست قوت پيش فكرت حكمت يونان چو نسج عنكبوت فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلان * گردد از بحر رمل منظوم در گفتگوت بزجها ديدم كه از مشرق بر آوردند سر * جمله در تسبيح و در تهليل حى لايموت چون حمل چون ثور چون جوزا و سرطان و اسد * سنبله ميزان و عقرب قوس و جدى و دلو و حوت « 2 » القطعة الملحقة فى بحر الخفيف المسدس المخبون المحذوف فى اسامى الكواكب السبعة السيارة نام سياره شد چو شهد عسل به زبان عرب چنين منحل
--> ( 1 ) يعنى بوزينه ( 2 ) ارباب هيئت فلك هشتم را كه او را فلك ثوابت و فلك البروج نيز نامند به دوازده قسم مساوى براى مصالح و اغراضى كه در فن هيئت به كار آيد تقسيم نموده اند و هر قسم را برج نامند و هر برج را كه باعتبار نضم و تركيب عده از كواكب مجتمعه صورت حيوانى تصور و انتزاع نموده اند بنام آن حيوان نام نهادند بان ترتيبى كه در بيت مسطور است و اول حمل را از اول نقطه مشرق اعتدال گرفتند و هر برجى را بسى درجه متساوى تقسيم نموده اند .