تعيين ظهر حقيقى به دستور رسول الله صلى الله عليه و آله يكى از امورى كه پس از تعيين قبله مدينه به اعجاز رسول الله صلى الله عليه و آله ذكر آن اهميت بسزا دارد ، تعيين وقت زوال ظهر به دستور آن حضرت است . در كتب فن براى تعيين ظهر حقيقى طرق عديده است و ما در كتاب دروس معرفة الوقت و القبله چند طريق را با اقامه براهين هندسى ذكر كرده ايم . در دين مبين اسلام بسيارى از اعمال از قبيل صوم و صلوه و حج ، مبتنى بر معرف‌ت اوقات است . لذا علماى رياضى در معرفت اوقات واهله زحمت ها كشيده اند و رسايلى در اين امور تدوين كرده اند و مسائلى طرح نموده اند و از جمله در ظل و اقسام و فروع هندسى شگفت آن بحث به ميان آورده اند . اكنون سخن ما در شاخص صفيحى است : اگر خط زوال را كه آن را خط نصف النهار نيزگويند در افقى به يكى از طرق تحصيل آن به دست آورده ايم چون