تعلّق بگيرد و در آنها نيز تصّرف كند چنان كه به بدن خويش تعلّق دارد و در وى و در قواى وى تصّرف مىكند و آن اجزاى جسمانى و غير جسمانى در اين هنگام بمنزلهء اعضا و قواى وى مىشوند چنان كه اجزاى بدن و قواى او اعضاى اويند و قواى او هستند ولى بدون اينكه آن اجزاى نشأهء جسمانى كه در آنها تصّرف كرده است بدن او باشند و خود نفس آنها گردد ، فتبصّر . « انّ النفس الناطقة ليست علاقتها مع البدن علاقة انطباع بل ضربا من العلائق آخر فلا تستبعدنّ أن تكون لبعض النفوس ملكة يتعّدى تأثيرها بدنها و يكون لقّوتها كأنّها نفس ما للعالم . فلا تستنكرنّ أن تكون لبعض النفوس هذه القّوة حتّى تفعل فى أجرام اخر تنفعل عنها انفعال بدنه . و لا تستنكرنّ أن تتعّدى عن قواها الخاصّة الى قوى نفوس اخرى تفعل فيها لا سيّما اذا كانت شحذت ملكتها بقهر قواها البدنيّة الّتى لها فتقهر شهوة أو غضبا أو خوفا من غيرها « 1 » » . اين مطلب كه اكنون بازگو كرديم در حكمت متعاليه ركنى ركين و اصلى اصيل است و بسيار عمق دارد و مسائل حكميّهء بسيارى توان از آن استنباط كرد و به تعبير الامامين الباقر و الصادق عليهم السّلام : علينا ان نلقى عليكم الاصول و عليكم أن تفرّعوا « 2 » . از جملهء آن مسائل اينكه در « أمالى » « 3 » رئيس المحّدثين شيخ صدوق رضوان اللّه تعالى عليه و در « بشارة المصطفى لشيعة المرتضى » « 4 » تأليف شيخ ثقه جليل ابو جعفر

--> ( 1 ) - « اشارات » فصل 26 ، نمط دهم . ( 2 ) - مرحوم طريحى در مادّه فرع « مجمع البحرين » آورده است كه : و فى الحديث عن زرارة و ابى بصير عن الباقر و الصادق عليهما السلام قالا : علينا أن نلقى عليكم الاصول و عليكم أن تفّرعوا . ( 3 ) - ص 307 طبع اول ايران مجلس 77 ( 4 ) - ص 235 طبع نجف .