حسن حسن زاده آملى
192
نصوص الحكم بر فصوص الحكم (فارسى)
تصريح مىشود كه ملائكه علوم ابداعيه اند ولى بحث فص در فحص خصال سه گانه نبوت است كه بايد يكى از ديگرى مشخص باشد و معلوم است كه مكتوب ما فى اللوح المحفوظ كه كتاب و وحى است غير از آورنده آنست كه ملك باشد . و جان نبى هم از مكتوب ما فى اللوح المحفوظ منتقش مىشود كه كتاب آسمانى مياورد . و هم از ذوات ملائكه كه مكتوب ما فى اللوح المحفوظ را از آنان به صورت وحى ميگيرد ، و ذوات ملائكه را متمثل در صقع ذات خود مى بيند . فتبلغ مما عند الله كه آخرين جمله فص است مطابق نسخه مطبوع حيدر آباد دكن است و ما اين وجه را برگزيديم و ديگران آوردند فتبلغ مما عند الله الى عامة الخلق . و شنب غازانى هم در شرح دارد كه فتبلغ ما استفادت منها مما عند الله من الاحوال والاحكام الى عامة الخلائق لتكمل نفوسهم بحسب قوتيها النظرية و العملية و يجعلها مستعدة للسعادة الدينية و الدنيوية . و شايد كه زياده ت ( الى عامة الخلق ) كلام شنب غازانى باشد كه ديگران جزء متن قرار دادند . و ضمير فتبلغ راجع به نبوت است چنان كه فتأتى . و احتمال رجوع آن به ملائكه كه . رسل اند و مما عند الله را به نبى ميرسانند اگر چه معنى صحيح ميدهد ولى سياق عبارت و موضوع بحث اباى از اين احتمال دارد بلكه مسلما وجه اول متعين است . توضيحا گوئيم : در اين فص به خصال سه گانه اى كه حكماى الهى براى نبى كه صاحب نفس قدسى است آورده اند ، اشارت شده است : الف : يكى از آن خصال اينكه ماده كائنات مطيع نبى باشد يعنى پيغمبر كسى است كه مىتواند در طبايع كائنات و مواد آنها تصرف كند و صورت هر عنصرى را به صورت ديگر در آورد كه عالم كبير همه بمنزله اعضا و جوارح روح قدسى نبى اند و از وى اطاع ت مى كنند . و در انسان بحسب ارادات مختلفه روح احوال گوناگون پديد