جنسى كه خريده ولى پول آن را نپرداخته 3540 . فردى جنسى براى تجارت خريده و قبل از پرداخت پول آن و قبل از رسيدن موعد پرداخت آن ، سال خمسى او فرا مىرسد . آيا خمس آن اجناس را بايد بپردازد ، به ويژه اگر افزايش قيمت در آن اجناس پيدا شده است ؟ ج . اگر جزو سرمايه‌ى لازم او است ، خمس ندارد . تبيين معنى « خمس نداشتنِ سرمايه مطابق شأن » 3541 . منظور از اين جمله : « سرمايه مطابق شأن ، خمس ندارد » چيست ؟ ج . منظور ، شأن زندگى و مخارج خانه و خانواده‌ى او است نه شأن كسب و كارش ، مگر اين كه كمتر از آن موجب شود كه كسبى انتخاب كند كه سبب مهانت و خوارى او باشد ، مانند اينكه سبب شود تاجر ، ميوه‌فروشى جزئى كند كه در اين صورت هم خمس ندارد . ارزش افزوده و ترقّى قيمت سرمايه 3542 . اگر كالا يا سرمايه‌اى مخمّس ( خمس داده شده ) تهيه شود ( فرضاً يكصد هزار تومان ) و در سال بعد ارزش آن معادل يكصد و چهل هزار تومان شود ، آيا ارزش افزوده مشمول خمس مىشود ، يا جزو سرمايه مخمّس است ؟ ج . سرمايه در حدّ شأن زندگى خمس ندارد و ازدياد قيمت در فرض سؤال - اگر از تورّم نيست - حكم سود سرمايه دارد كه مىتواند در مواردى تكميل سرمايه كند . فروش مقدارى از سرمايه براى تهيه منزل و تعطيلى مغازه به علت كمبود سرمايه 3543 . براى ساختن منزل مسكونى ، مقدارى از سرمايه‌ى مغازه را هزينه كردم ، ولى بعداً به علت كمى سرمايه نتوانستم مغازه را باز كنم ، لذا اجناسش را فروختم و مقدارى از