الشيخ محمد تقي بهجت
299
استفتائات (فارسى)
ب ) پس از پايان مدت سهساله ، مستأجر ملزم به تخليه و تحويل مغازهها مىباشد كه در برابر اخذ مبلغ مورد رهن ، مغازهها را صحيح و سالم و بدون عذر و بهانه تحويل دهد ( مالك وجهى به عنوان سرقفلى يا پيشينه - حقّ كسب و پيشه - از مستأجر دريافت نكرده است ) . ج ) مستأجر حق واگذارى مغازه به غير را ندارد . به مدت پنج سال هر دو طرف ، مالك و مستأجر با رضايت كامل رابطهاى استيجارى خود را ادامه مىدهند . مستأجر كرايه خود را مىدهد و مالك دريافت مىكند . در سال پنجم مجدداً اجارهنامهاى جديد با همان سه شرط بالا تنظيم مىگردد . فقط مبلغ كرايه از هزار تومان به هزار و دويست تومان افزايش مىيابد . شروع قرارداد جديد سال شصت و سه بوده است . پانزده سال قبل ، پس از پايان مدت سهساله يعنى سال سررسيد اجاره ، صاحب مغازه با پرداخت مبلغ مورد رهن خواستار تخليه مغازه و گرفتن مغازههاى خود مىشود . مستأجر از تخليه مغازه خوددارى مىكند و چون صاحب مغازه از ادامهى رابطهاى استيجارى رضايت نداشته است ، اجارهى ماهيانه را به حساب صندوق دادگسترى واريز مىنمايد . صاحب مغازه دوازده سال است اين كرايه را نگرفته است . بفرماييد : 1 ) پس از پايان سه سال ( سررسيد اجاره ) ، بدون رضايت صاحب مغازه ، تصاحب در آن شغل حلال است يا حرام ؟ 2 ) آيا اين تصرّف غاصبانه مىباشد يا خير ؟ 3 ) آيا شرعاً مستأجر براى تخليه مغازه حق درخواست سرقفلى يا پيشينه كسب از صاحب مغازه را دارد ؟ 4 ) اگر پس از پايان مدّت اجاره ، مستأجر وجهى به عنوان سرقفلى يا پيشينه كسب از شخصى كه محل را با شرايط فوقالذكر به او اجاره داده بگيرد ، حلال است يا حرام ؟ 5 ) اگر مستأجر كه مدت اجارهاش گذشته است ، بدون رضايت صاحب مغازه ، دكان را