داد و از اين رو در حال حاضر در تمامى مراكز درمانى اين معاينه مستقيماً انجام مىشود ) . ج . در صورتى كه زوجه‌ى بيمار ، طبيب ماهرى نباشد - مثل مرد - ، طبيب مرد با اكتفاى بر ضروريات مىتواند . 2 ) طبق نظرات علوم پزشكى ، يكى از معايناتى كه امروزه در هر بيمارى ( به خصوص در بيمارىهاى ادرارى - تناسلى ) جزو معاينات اصلى اوليه به شمار مىآيد ( گرچه در انجام آن ، متأسفانه يا خوشبختانه مسامحه مىشود ) عملى به نام « توشه ركتال » ( يك نوع معاينه‌ى نظرى و لمسى از طريق مقعد ) مىباشد اين معاينات گاهى به علت احتياط در جهت تشخيص يا ردّ برخى بيمارىها انجام مىشود و گاهى در تشخيص برخى بيمارىها بسيار مؤثر و روش كم‌خرج و ساده‌اى به نظر مىآيد . آيا پزشك مرد مجاز است چنين معاينه‌اى را چه جهت آموزش ( به وسيله‌ى دانشجويان ) و چه جهت تشخيص احتمالى يا قطعى در مورد بيمار مرد انجام دهد ؟ اگر با عدم انجام آن ، متوجه بيمارى و راه درمان وى نشود ، آيا مسئول است ؟ ج . با همان شروط مذكوره در سابق مانعى ندارد . لمس و نظر به مو براى معالجه 3957 . در صورت لزوم مشاهده و لمس موهاى خانم بيمار ، جهت معاينه توسط پزشك مرد ، حكم شرعى چيست ؟ ج . در صورت عدم مماثل ( پزشك زن ) و اكتفاى بر ضروريّات ، مانعى ندارد . لمس بدن بيمار از روى لباس 3958 . در صورت لزوم ، به طور كلى لمس بدن خانم بيمار از روى لباس چه صورتى دارد ؟ ( چه پزشك خانم در دسترس باشد و چه نباشد ) ج . مانعى ندارد .