اين كار جهت عدم ردّ پيوند مىباشد ، در ايجاد عوارض آن ، مسئول است ؟ ج . در تقدير جوازش ، با همان عملى كه مجوّز بوده است ، ممكن است با مطّلع كردن بيمار بر تمام خصوصيّات ، رفع ضمان شود . اشتباه پزشك با استناد به اشتباه در آزمايش 3911 . با توجه به اينكه تشخيص بسيارى بيمارىها يا اختلالات به وسيله‌ى آزمايش امكان‌پذير است و از طرفى امكان اشتباه در آزمايشگاه و تفسير آزمايش‌ها ، هميشه وجود دارد ، در صورت اشتباه آزمايشگاه و در نتيجه معالجه اشتباه پزشك ، مسئول خسارات و عوارض احتمالى كيست ؟ ج . آن‌كه احتياط كرده است ( به تأمّل صحيح و عدم سهل‌انگارى ) مسئول تكليفى نيست ، امّا مسئول وضعى و ضمان هست و در صورتى كه با شرح حال و اجازه گرفتن از مريض يا ولىّ او اين عمل را انجام دهد ، شايد مسئوليت ضمانى هم رفع شود . مسئوليت عوارض سؤال نكردن از باردارى 3912 . اگر پزشك از باردارى بيمار سؤال نكند و وى هم متذكر نشود ، مسئوليت عوارض احتمالى به عهدهء كيست ؟ ج . خود پزشك بايد سؤال كند ، بلكه علاوه بر سؤال اگر راهى هم دارد ، بايد خودش تحقيق كند ، زيرا معالجات گاهى تفاوت ضدّ و نقيض دارد . 3913 . به طور كلى آيا جواب منفى خانم بيمار در مورد پرسش پزشك از حاملگى وى ( چه خود بداند باردار است و به هر علتى نگويد و چه نداند كه باردار است ) از پزشك معالج در قبال عوارض احتمالى ، رفع مسئوليت مىكند ؟ ج . اگر خلاف احتياط نكند ، تكليفاً مسئوليّت ندارد ، و اگر به حسب ضمان