الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
79
شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )
تَعْلَمُونَ ( 281 ) وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! از ( مخالفت فرمان ) خدا بپرهيزيد ، و آنچه از ( مطالبات ) ربا باقى مانده ، رها كنيد ؛ اگر ايمان داريد ! اگر ( چنين ) نمىكنيد ، بدانيد خدا و رسولش ، با شما پيكار خواهند كرد ! و اگر توبه كنيد ، سرمايههاى شما ، از آن شماست ( اصل سرمايه ، بدون سود ) نه ستم مىكنيد ، و نه برشما ستم وارد مىشود . و اگر ( بدهكار ، ) قدرت پرداخت نداشته باشد ، او را تا هنگام توانايى ، مهلت دهيد ! و ( در صورتى كه به راستى قدرت پرداخت را ندارد ، ) براى خدا به او ببخشيد بهتر است ؛ اگربدانيد ! و از روزى بپرهيزيد كه در آن روز ، شما را به سوى خدا باز مىگردانند ؛ سپس به هر كس ( پاداش ) آنچه را انجام داده ، بازپس داده مىشود ؛ و به آنها ستم نخواهد شد . شأن نزول : ربا ممنوع ! در « تفسير على بن ابراهيم » آمده است : پس از نزول آيات ربا ، شخصى به نام « خالد بن وليد » خدمت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله حاضر شده عرضه داشت : پدرم چون با « طائفهء ثقيف » معاملات ربوى داشت و مطالباتش را وصول نكرده بود وصيت كرده است مبلغى از سودهاى اموال او كه هنوز پرداخت نشده است ، تحويل بگيرم آيا اين عمل براى من جايز است ؟ آيات فوق نازل شد و مردم را به شدت از اين كار نهى كرد . « 1 » در روايت ديگرى آمده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله بعد از نزول اين آيه فرمود : أَلا انَّ كُلَّ رِباً مِن رِبَا الْجاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَ أَوَّلُ رِباً أَضَعُهُ رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدُالْمُطُّلِبِ : « آگاه
--> ( 1 ) « تفسير على بن ابراهيم » ، ج 1 ، ص 93 ؛ « مستدرك » ، ج 13 ، ص 334 ؛ « وسائل الشيعه » ، ج 18 ، ص 131 ؛ « بحار الانوار » ، ج 100 ، ص 118 .