الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
76
شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )
( 272 ) لَيْسَ عَلَيْكَ هُداهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَهْدي مَنْ يَشاءُ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ وَ ما تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ هدايت آنها بر تو نيست ؛ ( بنابراين ، ترك انفاق به غير مسلمانان ، براى اجبار به اسلام ، صحيح نيست ) ولى خداوند ، هر كه را بخواهد ( و شايسته بداند ) ، هدايت مىكند . و آنچه را از خوبىها و اموال انفاق مىكنيد ، براى خودتان است ؛ ( ولى ) جز براى رضاى خدا ، انفاق نكنيد ! و آنچه از خوبىها انفاق مىكنيد ، ( پاداش آن ) به طور كامل به شما داده مىشود ؛ و به شما ستم نخواهد شد . شأن نزول : انفاق در راه خير در « تفسير مجمع البيان » از « ابنعباس » نقل شده : مسلمانان حاضر نبودند به غير مسلمين انفاق كنند ، آيهء فوق نازل شد و به آنها اجازه داد كه در مواقع لزوم اين كار را انجام دهند . « 1 » شأن نزول ديگرى براى آيهء فوق نقل شده كه بى شباهت به شأن نزول اوّل نيست و آن اين كه : زن مسلمانى به نام « اسماء » در سفر « عمرة القضاء » در خدمت پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله بود ، مادر و جدهء آن زن ، به سراغ او آمدند و از او كمكى خواستند ، و از آنجا كه آن دو نفر مشرك و بتپرست بودند « اسماء » از كمك به آنها امتناع ورزيد ، گفت : بايد از پيامبر صلى الله عليه و آله اجازه بگيرم ؛ زيرا شما پيرو آئين من نيستيد ، سپس نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد اجازه خواست ، آيهء مورد بحث نازل گرديد . « 2 » * * *
--> ( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير قرطبى » ، ذيل آيهء مورد بحث ، و ديگر تفاسير . ( 2 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير قرطبى » ، ذيل آيهء مورد بحث ( با تفاوت ) ؛ « تفسير كبير فخر رازى » ، ذيل آيهء مورد بحث .