الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
73
شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )
فرمود : آرى . سپس او باغى را كه بهتر بود ، به عنوان صدقه به پيامبر صلى الله عليه و آله داد ، آيهء فوق نازل شد ، و صدقهء او را دو هزار هزار برابر براى او كرد و اين است معنى : « اضْعافاً كَثِيرَةً » . « ابو الدّحداح » بازگشت و همسرش « أمُّ الدّحداح » و فرزندان را در آن باغى ديد كه صدقه قرار داده بود ، به در باغ ايستاد و نخواست وارد آن شود ، همسرش را صدا زده ، گفت : من اين باغ را صدقه قرار دادهام و دو برابرش را در بهشت خريدارى كردهام و تو و فرزندان نيز با من خواهيد بود . همسرش گفت : مبارك است آنچه را فروخته و آنچه را خريدهاى ! پس از آن همگى از باغ خارج شدند و آن را به پيامبر صلى الله عليه و آله تسليم كرد ، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : « چه بسيار نخلههائى در بهشت كه شاخههايش براى ابو الدّحداح آويزان شده است » . « 1 » * * * ( ( 256 ) ) لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فقد استَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى لَا انْفِصامَ لَها وَ اللَّهُ سَميعٌ عَليمٌ در قبول دين ، اكراهى نيست . ( زيرا ) راه درست از راه انحرافى ، روشن شده است . بنابراين ، كسى كه به طاغوت ( بت و شيطان ، و هر موجود طغيانگر ) كافر شود و به خدا ايمان آورد ، به دستگيرهء محكمى چنگ زده است ، كه گسستن براى آن نيست . و خداوند ، شنوا و داناست . شأن نزول : اجبار در دين ممنوع است مفسر معروف اسلامى « طبرسى » در « مجمع البيان » در شأن نزول آيه نقل مىكند :
--> ( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « مستدرك الوسائل » ، ج 7 ، ص 262 ، 264 و 265 ؛ « تفسير ابنكثير » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير كبير فخر رازى » ، ذيل آيهء مورد بحث .