الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
50
شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )
شأن نزول : روزه تا شب از روايات اسلامى چنين استفاده مىشود كه در آغاز نزول حكم روزه ، مسلمانان تنها حق داشتند قبل از خواب شبانه ، غذا بخورند ، چنانچه كسى در شب به خواب مىرفت سپس بيدار مىشد ، خوردن و آشاميدن بر او حرام بود . و نيز در آن زمان آميزش با همسران در روز و شب ماه رمضان مطلقاً تحريم شده بود . يكى از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله به نام « مطعم بن جبير » كه مرد ضعيفى بود با اين حال روزه مىداشت ، هنگام افطار وارد خانه شد ، همسرش رفت براى افطار او غذا حاضر كند به خاطر خستگى خواب او را ربود ، وقتى بيدار شد گفت : من ديگر حق افطار ندارم ، با همان حال شب را خوابيد و صبح در حالى كه روزهدار بود براى حفر « خندق » ( در آستانهء جنگ احزاب ) در اطراف « مدينه » ، حاضر شد ، در اثناء تلاش و كوشش به واسطهء ضعف و گرسنگى مفرط بىهوش شد ، پيامبر بالاى سرش آمد و از مشاهدهء حال او متأثر گشت . و نيز جمعى از جوانان مسلمان كه قدرت كنترل خويشتن را نداشتند شبهاى ماه رمضان با همسران خود آميزش مىنمودند . در اين هنگام آيه نازل شد و به مسلمانان اجازه داد در تمام طول شب مىتوانند غذا بخورند و با همسران خود آميزش جنسى داشته باشند . « 1 » * * *
--> ( 1 ) « وسائل الشيعه » ، ج 10 ، ص 114 ، ح 12993 ؛ « بحار الانوار » ، ج 90 ، ص 10 ، و ج 93 ، ص 271 - در روايات زيادى به جاى « مطعم بن جبير » ، « خوّات بن جبير انصارى » ، برادر « عبداللّه بن جبير » آمده است ( « كافى » ، ج 4 ، ص 98 ، ح 4 ؛ « وسائل الشيعه » ، ج 10 ، ص 112 ، ح 12990 ؛ « بحار الانوار » ، ج 20 ، ص 241 و 267 ، و ج 93 ، ص 269 ، 270 ، 286 و . . . ) ؛ « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث .