الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
39
شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )
كه خداوند قبلهء مسلمانان را از « بيت المقدس » به سوى « كعبه » گردانيد آنها از پيامبر صلى الله عليه و آله مأيوس شدند ( و شايد در اين ميان بعضى از طوائف مسلمانان ايراد مىكردند كه نبايد كارى كرد كه باعث رنجش يهود و نصارى گردد ) . « 1 » آيهء فوق نازل شد و به پيامبر صلى الله عليه و آله اعلام كرد اين گروه از يهود و نصارى نه با هماهنگى در قبله و نه با چيز ديگر از تو راضى نخواهند شد ، جز اين كه آئين آنها را دربست بپذيرى . بعضى ديگر نقل كردهاند : پيامبر صلى الله عليه و آله اصرار فراوان داشت اين دو گروه را راضى كند ، شايد اسلام را پذيرا گردند ، آيهء فوق نازل شد و به پيامبر صلى الله عليه و آله اعلام كرد اين فكر را از سر به در كن ؛ چرا كه آنها به هيچ قيمت راضى نخواهند شد جز به پيروى از آئين آنها . « 2 » در شأن نزول آيهء دوم نيز روايات گوناگونى است : بعضى از مفسران معتقدند : اين آيه دربارهء افرادى نازل شد كه با « جعفر بن ابيطالب » از « حبشه » آمدند و از كسانى بودند كه در آنجا به او پيوستند ، آنها چهل نفر بودند ، سى و دو نفر اهل « حبشه » ، و هشت نفر از راهبان شام كه « بَحيرا » راهب معروف نيز جزء آنان بود . « 3 » بعضى ديگر معتقدند : آيه دربارهء افرادى از يهود همانند « عبداللّه بن سلام » و « سعيد بن عمرو » و « تمام بن يهودا » و امثال آنها نازل شده كه اسلام را پذيرفتند و به راستى مؤمن شدند . « 4 » * * * ( ( 133 ) ) أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قالَ لِبَنيهِ ما تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدي قالُوا نَعْبُدُ إِلهَكَ وَ إِلهَ آبائِكَ إِبْراهيمَ وَ إِسْماعيلَ وَ إِسْحاقَ إِلهاً واحِداً
--> ( 1 ) « درّ المنثور » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « فتح القدير » ، ج 1 ، ص 136 ؛ « تفسير روض الجنان » و « روح الجنان » « تفسير ابوالفتوح رازى » ، ذيل آيهء مورد بحث . ( 2 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير تبيان » ، ج 1 ، ص 439 . ( 3 ) « تفسير ابوالفتوح رازى » و « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحارالانوار » ، ج 22 ، ص 46 ، 47 و 56 . ( 4 ) « تفسير ابوالفتوح رازى » و « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحارالانوار » ، ج 22 ، ص 46 ، 47 و 56 .