( 26 ) إِنَّ اللَّهَ لايَسْتَحْيي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا ما بَعُوضَةً فَما فَوْقَها فَأَمَّا الَّذينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَ أَمَّا الَّذينَ كَفَرُوا فَيَقُولُونَ ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلًا يُضِلُّ بِهِ كَثيراً وَ يَهْدي بِهِ كَثيراً وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقينَ خداوند از اين كه به ( موجودات ظاهراً كوچكى مانند ) پشه ، و حتى كمتر از آن ، مثال بزند شرم نمىكند . ( در اين ميان ) آنها كه ايمان آورده‌اند ، مىدانند كه آن ، حقيقتى است از طرف پروردگارشان ؛ و اما آنها كه راه كفر را پيموده‌اند ، ( اين موضوع را بهانه كرده ) مىگويند : « منظور خداوند از اين مَثَل چه بوده است ؟ ! » ( آرى ، ) خدا جمع زيادى را با آن گمراه ، و گروه بسيارى را هدايت مىكند ؛ ولى تنها فاسقان را با آن گمراه مىسازد ! شأن نزول : اين چگونه وحى آسمانى است ، كه مثل به عنكبوت و مگس مىزند ؟ جمعى از مفسران از « ابن عباس » در شأن نزول آيهء فوق چنين نقل كرده‌اند : هنگامى كه خداوند در آيات گذشته پيرامون منافقين ، دو مثال بيان كرد ( مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نارا . . . - و - أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ ) منافقين گفتند : خداوند برتر و بالاتر از اين است كه چنين مثال‌هائى بزند ، و از اين راه در وحى بودن قرآن اظهار ترديد كردند ، در اين موقع آيهء فوق نازل شد و به آنها پاسخ گفت . « 1 » بعضى ديگر گفته‌اند : هنگامى كه در آيات قرآن ، مثل‌هائى به « ذباب » ( مگس ) و « عنكبوت » زده مىشد ، جمعى از مشركان اين موضوع را بهانه قرار داده ، زبان به انتقاد گشودند و مسخره كردند كه اين چگونه وحى آسمانى است كه سخن از « عنكبوت » و « مگس » مىگويد ؟ آيهء فوق نازل شد و با تعبيراتى زنده به آنها جواب داد . « 2 » * * *

--> ( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « جوامع الجامع » ، ج 1 ، ص 87 ، ذيل آيه ؛ « درّ المنثور » ، ج 1 ، ص 41 . ( 2 ) « بحار الانوار » ، ج 9 ، ص 177 ، ح 5 ، و ج 24 ، ص 388 ، ح 112 ؛ « تفسير امام عسكرى » ، ص 205 .