الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
110
شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )
طايفهء « اوس » و « خزرج » يكديگر را به تجديد آن صحنهها تهديد كردند ، چيزى نمانده بود كه آتش خاموش شدهء ديرين ، بار ديگر شعلهور گردد . خبر به پيامبر صلى الله عليه و آله رسيد ، فوراً با جمعى از مهاجرين به سراغ آنها آمد ، و با اندرزهاى مؤثر و سخنان تكان دهندهء خود آنها را بيدار ساخت . جمعيت ، چون سخنان آرام بخش پيامبر را شنيدند از تصميم خود برگشتند ، سلاحها را بر زمين گذاشته ، دست در گردن هم افكنده ، بشدت گريه كردند ، و دانستند اين از نقشههاى دشمنان اسلام بوده است ، و صلح و صفا و آشتى بار ديگر كينههائى را كه مىخواست زنده شود ، شستشو داد . در اين هنگام چهار آيهء فوق نازل شد كه دو آيهء نخست ، يهوديان اغوا كننده را نكوهش مىكند ، و دو آيهء بعد به مسلمانان هشدار مىدهد . « 1 » * * * ( ( 102 ) ) يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ( ( 103 ) ) وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَميعاً وَ لا تَفَرَّقُوا وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً وَ كُنْتُمْ عَلىشَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْتَهْتَدُونَ اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! آن گونه كه حق تقوا و پرهيزكارى است ، از ( مخالفت فرمان ) خدا بپرهيزيد ؛ و از دنيا نرويد ، مگر اين كه مسلمان باشيد . و همگى به ريسمان خدا ( قرآن و اسلام ، و هر گونه وسيلهء وحدت ) ، چنگ زنيد ، و پراكنده نشويد ، و نعمت ( بزرگ ) خدا را بر خود ، به ياد آريد كه چگونه دشمن يكديگر بوديد ، و او ميان دلهاى شما ، الفت ايجاد كرد ، و به بركت نعمت او ، برادر شديد ! وشما بر لب حفرهاى از آتش بوديد ، خدا شما را از آن نجات داد ؛ اين چنين ، خداوند آيات خود را براى شما آشكار مىسازد ؛ شايد پذيراى هدايت شويد .
--> ( 1 ) « بحار الانوار » ، ج 71 ، ص 246 و ج 72 ، ص 163 ( تنها اشارهاى به اين موضوع شده ) ؛ « تفسير طبرى » ، ج 4 ، ص 15 ، ذيل آيهء 99 همين سوره ؛ « تفسير شوكانى » ، ج 1 ، ص 366 ، ذيل آيهء 99 همين سوره - « تفسير آلوسى » ، ج 4 ، ص 14 ، ذيل آيهء 98 همين سوره .