جاى داده است . براى نمونه ، طوسى تنها از آن آثارى ياد مىكند كه خود به طريقى از او شنيده است . از اين‌رو فهرست او تنها مشتمل بر بخشى از آثار شيخ مفيد است و شمار آن‌ها از بيست اثر تجاوز نمىكند . « 1 » ابن شهر آشوب نيز پس از يادكردن از اين‌كه شيخ مفيد نزديك به دويست اثر دارد ، تنها بخشى از اين آثار ، يعنى چهل و هشت اثر را نام مىبرد . « 2 » در گزارش‌هاى معاصران ، آمارهاى متفاوتى از كتاب‌ها و رساله‌هاى شيخ مفيد به دست داده‌اند ، چنان‌كه براى نمونه محسن امين عاملى از صد و نود و پنج اثر براى شيخ مفيد ياد كرده است . « 3 » در حالى كه مكدرموت تنها صد و هفتاد و دو اثر را متقن دانسته و در كنار آن‌ها از شمارى آثار مشكوك و مجعول نيز ياد كرده است . « 4 » امّا عبد العزيز طباطبايى پس از دسته‌بندى آثار شيخ مفيد به دو دسته « كتب موجود » و « كتب مفقود » در نوع نخست چهل اثر و در نوع دوم صد و هفتاد و پنج اثر را معرفى كرده است . « 5 » آثار موجود شيخ مفيد همه تحقيق و چاپ شده‌اند و افزون بر چاپ‌هاى پراكنده ، به مناسبت برگزارى كنگرهء هزارهء شيخ مفيد در قم در سال 1413 ق . / 1371 نيز اين آثار در مجموعه‌اى مشتمل بر 14 جلد به چاپ رسيده و نشر يافته‌اند . فهرست آثار موجود شيخ مفيد كه همه نيز چاپ شده‌اند كتاب‌ها و رساله‌هاى زير را در بر مىگيرد : « 6 » 1 - اجوبة المسائل السرويه ، مشتمل بر يازده مسألهء عمدتا كلامى ، با چاپ‌هاى زير : نجف : المكتبة التجارية ، 1370 ق . ؛ افست همين چاپ در قم : مكتبة المفيد ؛ به تحقيق صائب عبد الحميد ، قم : مجموعه ، ج 7 . 2 - اجوبة المسائل العكبريه ، مشتمل بر مسائل كلامى و با چاپ‌هاى زير : تحقيق مارتين مكدرموت و با نام المسائل الحاجبيه ؛ در مجلهء المشرق ، بيروت ، 1412 ق . ؛ تحقيق على اكبر

--> ( 1 ) . بنگريد به : الفهرست ، ص 239 . ( 2 ) . بنگريد به : معالم العلماء ، ص 147 - 150 . ( 3 ) . بنگريد به : اعيان الشيعه ، ج 9 ، ص 424 . ( 4 ) . بنگريد به : انديشه‌هاى كلامى شيخ مفيد ، ص 34 - 66 . ( 5 ) . بنگريد به : الشيخ المفيد و عطاؤه الفكرى الخالد ، المقالات و الرسالات ، ج 1 ، ص 171 - 366 . ( 6 ) . جزئيات فهرست مستند است به اثر پيشين .