--> - ما قصد نداريم بگوييم چه كسانى گريختند و چه كسانى برگشتند ، چه گفتند و چه حرف‌هايى در موردشان گفته شد . انس بن نضر عموى انس بن مالك هنگامىكه برخى از مهاجران سلاح‌هايشان را برزمين گذاشتند به آنها گفت : چه چيزى مانع جنگيدنتان مىشود ؟ گفتند : كشته شدن پيامبر . او گفت : با زندگى بعد از پيامبر چه مىكنيد ؟ شما نيز با اعتقادى كه پيامبر با آن مرد بميريد . پس از آن با دشمن روبه‌رو شد و جنگيد تا كشته شد . هفتاد ضربه شمشير و نيزه به بدنش فرود آمد و جز خواهرش كه از روى سرانگشتان زيبايش او را شناسايى كرد هيچ‌كس او را نشناخت . انس به نضر ديد گروهى كه شنيده بودند پيامبر كشته شده مىگويند : كاش كسىرا داشتيم كه نزد عبد اللّه بن ابى بن سلول مىرفت تا قبل از اين‌كه ما را بكشند برايمان از ابو سفيان امان‌نامه بگيرد . انس به آنها گفت : اى قوم اگر محمد كشته شده پروردگار محمد كه نمرده است پس شما هم با آن عقيده‌اى بجنگيد كه محمد براساس آن جنگيد . سپس گفت : خدايا من از آنچه اينها مىگويند معذرت مىخواهم و از آنچه انجام مىدهند تبرى مىجويم و سپس جنگيد تا به شهادت رسيد . ابن جرير طبرى ، ابن اثير جزرى و ابن هشام در « السيرة الحلبية » و ديگران ، اسامى كسانىرا كه در جنگ احد گريختند ذكر كرده‌اند . براى نمونه به مصادر زير مراجعه كنيد : « الكامل فى التاريخ » ابن اثير : 2 / 108 و 148 ، السيرة الحلبية : 2 / 227 ، تاريخ طبرى : 2 / 203 ، الدر المنثور : 2 / 80 و 88 و 89 ، « شرح النهج » ابن ابى الحديد : 15 / 20 و 22 و 24 و 25 ، و : 13 / 293 ، و : 276 ، « البداية و النهاية » ابن كثير : 4 / 28 و 29 ، « السيرة النبوية » ابن كثير : 3 / 55 و 58 ، « السيرة النبوية » ابن هشام : 4 / 85 ، لباب الآداب : 179 ، « حياة محمد صلّى اللّه عليه و إله و سلّم » هيكل : 265 ، همچنين تفسير رازى : 9 / 50 و 67 ، كنز العمال : 2 / 242 ، و : 10 / 268 و 269 ، حياة الصحابه : 1 / 272 و : 3 / 497 « المغازى » واقدى : 2 / 609 و 990 ، منحة المعبود فى تهذيب مسند الطيالسى : 2 / 99 ، طبقات ابن سعد : 3 / 155 و : 2 / 46 و 47 چاپ اول ، تاريخ الخميس : 1 / 413 . -