است و آن در عقل است . و به عبارت ديگر ، نوع قسر به تعاقب افراد قسر در عقل باقى است ، ولى اشخاص و مصاديق قسر ، فانى و زايل مىباشند . و بالجمله : مرحوم حاجى در نظم فرموده است : قوهء قسريه ، ارض را از كرويت - مگر در حس ظاهر - اخراج نموده است ، ارض در حس ظاهر داراى شكل كره است ؛ زيرا اگر جسم كسى بر ارض محيط باشد آن را به صورت كره مىبيند ؛ چنان كه انسان در حس نارنج را كره مىبيند و حال آنكه اگر به اندازهء مويى از كرهء حقيقى بردارند از كرويت حقيقى بيرون مىرود ولى كرهء عرفى و حسى چنين نيست . بنا بر اين زمين با اين گودى و بلندى و كوه و دره ، كرهء حسى است ؛ چون نسبت ارتفاع اعظم جبال به كرهء ارض مانند نسبت يك هفتم عرض يك دانه جو به كره‌اى است كه قطر آن يك ذراع باشد .