تقرير بحث السيد الخميني للاردبيلى

523

تقريرات فلسفه امام خمينى ( شرح منظومه ) ( فارسى )

امتناع خلأ تساوى زمان حركت در جسم رقيق كه عايقيت آن كم است و زمان حركت بدون عايق كه حركت در خلأ است براى نفى خلأ كفايت مىكند . جسم در هر جا كه باشد ، اگر متحركى در آن جسم حركت كند آن جسم به اندازهء صلابت و يا رقّت خود عايق و مانع از حركت خواهد بود و اما اگر جسم در جايى نباشد و متحرك در آنجا حركت كند در اين صورت آن متحرك بدون عايق و مزاحم مشغول حركت خواهد بود . بعد از بيان اين مقدمه در ابطال خلأ مىگوييم : چون بنا بر فرض خلأ ، تساوى زمان حركت در جايى كه جسم عايق هست با زمان حركت در جايى كه اصلًا جسم نيست تا عايق باشد ممكن است ، اين امكان تساوى خلأ را ابطال مىنمايد . به عبارت ديگر : تساوى زمان حركت جسم با عايق و زمان حركت جسم بدون عايق در ابطال خلأ كافى است . تقرير برهان چنين است كه : صلابت و رقّت جسم مانند مقدار آن قابل تقسيم غير متناهى است ؛ زيرا ممكن است صلابت جسمى ده درجه باشد كه با انگشتى پاره شود و ممكن است صلابت جسمى صد درجه باشد كه با چوب پاره شود و ممكن است هزار درجه باشد كه فقط با گلوله پاره شود و همچنين ممكن است جسمى باشد كه گلوله آن را در يك دقيقه سوراخ كند و امكان دارد صلابت آن زيادتر باشد و با گلوله در دو دقيقه سوراخ شود و هكذا جسم در رقّت نيز ممكن است داراى مراتبى باشد .