بيان حركت شخصى و نوعى و سكون در هر حركتى شش چيز لازم است : 1 - زمان حركت . 2 - موضوع حركت . 3 - فاعل حركت . 4 - مبدأ حركت ، يعنى جايى كه حركت از آن شروع مىشود . 5 - منتهاى حركت ، يعنى جايى كه حركت به آن ختم مىشود . 6 - ما فيه الحركه ، كه حركت در آن واقع مىشود . به واسطهء سه چيز از آنها كه مانند ذات و مقوم براى حركت مىباشند ، حركت ، نوعيت پيدا مىكند و اگر هر يك از آن سه چيز تغيير كند حركت تنوع پيدا مىكند ولى اگر آن سه متحد باشند نوع حركت محفوظ بوده و در آن تغييرى پيدا نمىشود . آن سه چيز كه مثل ذات و مقوم براى حركت مىباشند عبارتند از : « ما منه الحركه » و « ما إليه الحركه » و « ما فيه الحركه » اما اينكه اگر مبدأ و منتها اختلاف نوعى پيدا كنند ؛ گرچه « ما فيه الحركه » يكى باشد حركت نيز اختلاف نوعى پيدا مىكند ، مانند حركت صاعده با حركت هابطه در اين . مثلًا اگر زيد از زمين به پشت بام برود ، يك نوع از حركت است و اگر از پشت بام به پايين بيايد ، نوع ديگرى از حركت است . و مانند حركت از بياض به سواد و عكس آن در طريق واحد . و اما اختلاف نوعى حركت به واسطهء اختلاف « ما فيه الحركه » گرچه مبدأ و منتها