تقرير بحث السيد الخميني للاردبيلى

370

تقريرات فلسفه امام خمينى ( شرح منظومه ) ( فارسى )

چگونگى بروز كثرت در عالم البته بايد معلوم باشد كه عقل اول و صادر اول غير از وجود نيست ؛ زيرا از حق جز وجود صادر نمىشود و جهت صدور تنها وجود است . براى رسيدن به مطلب به چند مقدمه احتياج داريم : تبيين مقدمات مطلب مقدمهء اول اينكه : گفتيم از بسيط من جميع الجهات ، جز واحد صادر نمىشود و جهت وجوديهء عقل اول كه صادر اول است از مبدأ اعلى صادر شده است . ذكر اين مقدمه براى اين است كه وقتى در مقدمهء دوم مىگوييم كه چون عقل اول معلول است و به حكم معلوليت از علت ناقص‌تر است پس عقل اول به تحليل عقلى مركب خواهد بود ، نگويند كه از مبدأ بسيط من جميع الجهات ، مركب صادر شده است ؛ لذا براى رفع اين سخن مىگوييم : نقص كه امر عدمى است از مبدأ صادر نشده ، بلكه جهتى كه به آن جهت صدور متحقق گرديده ، همان جهت وجوديهء عقل اول است . مقدمهء دوم اين است كه : به حكم معلوليت ، معلول از وجود علت ناقص‌تر است و محال است يكى از دو چيزى كه از جميع جهات با يكديگر مساوى مىباشند ، علت براى ديگرى باشد ، پس وجود علت از وجود معلول اقوى و وجود معلول اضعف از اوست ، در نتيجه نمىتواند وجود معلول اول صرف وجود باشد تا نتواند عقل آن را تحليل نمايد و معلول اول مثل واجب تعالى نيست كه غير از وجود ، چيزى از مفاهيمى