تقرير بحث السيد الخميني للاردبيلى
127
تقريرات فلسفه امام خمينى ( شرح منظومه ) ( فارسى )
اتحاد صفات با يكديگر بعد از آنكه ثابت شد كه اوصاف حقيقيهء محضه و اوصاف حقيقيهء ذات الاضافه عين ذات است ، ديگر احتياجى به اثبات اين مطلب كه تمام اوصاف با يكديگر متحدند نيست ؛ زيرا چنان كه گفتيم ذات بسيط است و هر وصفى كه با ذات متحد گشته و عين او باشد ، با وصف ديگرى كه او نيز با ذات متحد بوده و عين اوست ، متحد خواهد بود و اين معنى مناط انتاج شكل اول است كه بايد حد وسط وصفى باشد كه براى اصغر ثابت باشد و همان وصف براى اكبر هم ثابت باشد . قهراً وصفى كه براى دو موصوف ثابت باشد آن دو موصوف نيز براى يكديگر ثابت خواهند بود اين است كه در منطق گفتهاند : « زمانى كه حد وسط با اصغر تلاقى كرد و همچنين براى اكبر ثابت شد ، پس اكبر با اصغر تلاقى خواهد كرد » . « 1 » و بالجمله : بعد از بيان اينكه اوصاف در مصداق عين ذات مىباشند ، همچنين اوصاف در مصداق عين يكديگر خواهند شد و هر يك با ديگرى متحد خواهد گرديد ، ديگر اين بحث محتاج شرح و بيان و اقامهء برهان نيست ، ولى چون در اينجا نكتهاى بود ، حاجى متكفل بيان اين بحث گرديد . احتمالات متصورهء ذات و صفات ناگفته نماند احتمالاتى كه در خصوص اوصاف و ذات داده مىشود ، به تصور عقلى چند قسم است :
--> ( 1 ) - شرح اشارات ، ج 1 ، ص 236 و 239 ؛ شرح مطالع ، ص 250 .