كرده و در روستايى به نام كهك در اطراف شهر قم سالها انزوا و گوشه‌نشينى اختيار كرد و به تحقيق و پايه گذارى فلسفهء خويش كه امروزه به نام « حكمت متعاليه » زبانزد همگان گرديده مشغول شد و پس از آن به دعوت الله‌وردى خان حاكم فارس به شيراز بازگشت و بساط تدريس و تصنيف گسترد . وى به سال 1050 ق . در حالى كه براى هفتمين بار در سفر حج گام مىزد در ، شهر بصره به ديار باقى شتافت . در ميان شاگردان صدر المتألهين ، ملّا محسن فيض كاشانى ( 1007 - 1091 ق ) و ملّا عبد الرزّاق فيّاض لاهيجى ( م 1072 ق ) كه افتخار دامادى استاد خود را نيز داشتند پرآوازه‌ترند . تأليفات آخوند را افزون بر پنجاه كتاب و رسالهء كوچك و بزرگ دانسته‌اند كه انتساب حدود چهل نوشته به دو ثابت گرديده است و مهم‌ترين آنها عبارت است از : 1 - الحكمة المتعالية فى الاسفار الاربعة العقليّة ؛ 2 - الشواهد الربوبيّة ؛ 3 - المبدأ و المعاد ؛ 4 - تعليقات بر الهيّات شفا ؛ 5 - تعليقات بر شرح حكمة الاشراق ؛ 6 - شرح هدايهء اثيريّه ؛ 7 - الحكمة العرشيّة ؛ 8 - المشاعر ؛ 9 - تفسير برخى از آيات و سور قرآنى ؛ 10 - شرح اصول كافى ؛ 11 - اجوبة المسائل النصيريّة ؛ 12 - كسر الاصنام الجاهليّة ؛ 13 - مفاتيح الغيب ؛