مقدّمهء تحقيق بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ وَ هُوَ الحَكيم « يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً وَ ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ » شيفتگان تحجّر گرچه فراوان كوشيده‌اند تا دست انديشه را از دامان ديانت دور داشته و دين را رازى سر به مُهر و دست نايافتنى بيانگارند ، ليكن همّت انديشمندانى سترگ ، هم‌آغوشى عقل و دين را نويد فرموده و حاصل تلاش پيام‌آوران وحى را از خرافات بيخردان پيراسته و شريعت را در كنار حكمت جاودانه ساخته است . در اين ميان « حكمت متعاليه » ميراثى ماندگار و نشانى پايدار از آزادانديشى و عقل‌مدارى حكماى شيعه را به حكايت نشسته است ؛ حكمتى كه يادگار فرهيختگانى همچون : افلاطون ، ارسطو ، فلوطين ، فارابى ، شيخ الرئيس ، سهروردى ، ابن عربى ، نصير الدين طوسى ، ميرداماد و صدر المتألّهين بوده و ريشه در درازاى انديشه داشته و خواهد داشت . حكمت متعاليه گر چه گنجينه‌دار فلسفهء مشاء ، اشراق و ذوق ابن عربى است ، ولى نبوغ صدرا چنان اين گوهرهاى گرانبها را از نازيبايىها پيراسته و در سلك آيات وحى و كلمات اولياء كشيده كه به حقيقت « فلسفهء صدرايى » بسان ترجمان بطون وحى و هويداگر گوشه‌هاى ناپيداى شريعت نمود يافته ؛ و ضمن آنكه بسيارى از گره‌هاى كور عقلانى را با براهينى برگرفته از مبادى وحى و تشريع باز نموده ، معارف ژرف آيات الهى و روايات معصومان عليهم السلام را نيز در چهارچوب براهين عقلى روشن ساخته و از ابهام به در آورده است . استوارى و همگونى مسائل فلسفهء اسلامى ، در قالب صدرايى