از خط منحنى است . هكذا خال سياه اگر چه يك نقطهء سياهى است به طورى كه اگر همهء بدن مثل آن نقطه سياه بود حسنى نداشت ، بلكه خيلى انكر بود ، ولى آن وقتى كه يك نقطهء سياه مثل ظلمت شب در صفحهء صورت قمرى سفيد ايرانى قرار گرفت ، يك حسن دلربايى حاصل مىشود . و بالجمله : اگر يك ابروى هلالى و كج و معوج و منحنى را در يك گوشهء اتاق گذاشته و يك دسته موى سر و زلف در يك گوشهء ديگر و يك بينى باريك در آن طاقچه و يك جفت لب در اين طاقچه و بيست يا سى عدد دندان در يك سينى بگذارى و آن وقت به آنها نگاه كنى تنفر زياد پيدا نموده و به شدت خنده‌ات مىگيرد . ولى يك قد رسا مثل سرو و يك جمال صفحهء قمرى با سلاسل زلف مشكين و طاق هلالى ابرو و چهرهء سرخ و سفيد و لبان نازك و دندانهاى ترصيف شده و بينى باريك و قشنگ با ملاحظهء نسبت و تقارن و تباعد نسبى ، يك صورت و شمايل دلربايى را تشكيل مىدهد كه هر بيننده‌اى به آن نگاه كند واله مىشود و از اشارات ابرو و غمزه‌هاى چشم آن بىخود شده و زبان به تحسين مىگشايد و مىگويد : « ما هذا بَشَراً إِنْ هذا إِلَّا مَلَكٌ كَرِيمٌ » ، « 1 » « فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ » . « 2 » به زيورها بيارايند روى خوبرويان را * تو را باشد چنان رويى كه زيور را بيارايى « 3 » اى چهرهء زيباى تو رشك بتان آذرى * هر چند وصفت مىكنم در حُسن از آن بالاترى

--> ( 1 ) - يوسف ( 12 ) : 31 . ( 2 ) - مؤمنون ( 23 ) : 14 . ( 3 ) - در كليات سعدى ، ص 597 ، غزل 501 ، اين بيت چنين آمده است : به زيورها بيارايند وقتى خوبرويان را * تو سيمين تن چنان خوبى كه زيورها بيارايى