احكام سبق اجتماعى در سبق زمانى به نحو امتداد سيلانى نيست ، بلكه آناً فآناً جزئى منعدم و جزئى موجود مىشود . سبق به رتبه دو قسم است : يكى طبعى كه سبق بالرتبة العقليه است و ديگرى وضعى كه سبق بالرتبة الحسيه است . ترتيب طبيعى : مانند ترتيب بين انواع و اجناس مترتبه ، مانند جسم و حيوان است ، يعنى اگر مبدأ و نقطهء معينه را مثلًا نوع قرار دهيم حيوان به او قريب است و سابق بر جسم است و بعد جسم نامى و بعد جسم مطلق ، و اگر مبدأ را مثلًا جنس عالى قرار دهيم جسم مطلق سابق و جسم نامى لاحق است تا آخر . و ترتيب وضعى : مانند ترتيب در مكان است ، البته مكان بالذات و همچنين مكين بالعرض قابل اجتماع نيست و ترتيب و سابقيت و مسبوقيت و لاحقيت در اينجا به اين نحو تصوير مىشود كه نقطه‌اى مانند كعبه را ملاحظه كرده ، قريب به او را سابق و بعيد به او را لاحق گويند ، مثل امام و مأموم . و سبق بالطبع و بالتجوهر مثل واحد و اثنين است ، يعنى واحد و اثنين را مىتوان به دو گونه اعتبار و ملاحظه نمود ، به يك اعتبار مثال براى سبق بالطبع و به اعتبار ديگر مثال براى سبق بالتجوهر است . و توضيح آن اين است كه : اگر ملاحظه شود كه اثنين معلول دو واحد عددى است و هر واحدى جزء علت وجود آن است ، به اين اعتبار بين واحد و اثنين سبق بالطبع است . و اگر نفس مفهوم واحد و مفهوم اثنين كه ملتئم از