از طريق نيابت ؟ ج - فرض مزبور نيابت نيست ، و حج خودش صحيح و مُجزى است . 27 - س - مسلمين بعضى از كشورهايى كه حكومتشان كمونيستى است ، مانند حكومت فعلى افغانستان ، اگر بخواهند حج بروند ، بايد مبلغ زيادى به آن حكومت كمك كنند و قهراً اين پول براى تقويت چنين حكومتى مصرف مىشود ، در صورتى كه راه منحصر به اين كار باشد ، آيا اولًا حج بر چنين اشخاصى واجب است يا نه ؟ و ثانياً اگر اين مقدار پول را بدهند و به حج بروند از حَجة الاسلام كفايت مىكند يا نه ؟ ج - آنچه ذكر شد ، موجب سقوط حج نمىشود . 28 - س - زنى براى حج ثبت نام كرده است ؛ ولى شوهرش كه او هم استطاعت داشته به عللى ثبت نام ننموده است ، آيا زن مىتواند شرعاً نوبت خود را به شوهرش بدهد به اين اميد كه در آينده هر دو با هم ثبت نام نمايند يا نه ؟ ج - اگر زن مستطيعه است نمىتواند نوبت خود را به شوهرش بدهد ، ولى اگر نوبت را به او داد حج شوهر صحيح است . 29 - س - من با داشتن بيست هزار تومان قرض و گرفتن يك ماه حقوق قبل از پرداخت آن ، موفق به سفر حج شدم ، با توجه به اينكه شخص طلبكار از اين سفر حج كاملًا راضى و به پولش احتياج ندارد ، آيا اين حج واجب محسوب مىشود يا نه ؟ ج - اگر استطاعت مالى از براى شما محقق بوده ، در فرض مزبور حج شما صحيح و حج واجب محسوب است ، به شرط آنكه امكان اداى بدهى بعداً به سهولت براى شما فراهم باشد ؛ ولى اگر با قرض براى حج