السيد الخميني

حاشيه بر رسالهء ارث 89

رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )

فرض تعدد مطلقاً بالسويه قسمت مىشود ، اگرچه احتياط در صورت اختلاف به صلح و تراضى به غايت مطلوب است . مسأله 15 - آن كه وارث فعلى عمومهء ابوينى يا ابى است و عمومهء امّى و خئولهء ابوينى يا ابى و خئولهء امّى و احد الزوجين ، و تركهء ميت هم هفتاد و دو تومان است . پس حق احد الزوجين نصيب اعلى است از نصف و ربع ، الباقى : پنجاه و چهار تومان يا سى و شش تومان ، و ثلث از جميع تركه كه بيست و چهار تومان باشد حق مطلق خئوله است ، كه باز سدس از آن كه چهار تومان باشد با اتحاد يا ثلث آن كه هشت تومان باشد با تعدد حق خئولهء امّى است ، و بقيهء ثلث كه بيست تومان يا شانزده تومان باشد حق خئولهء ابوينى يا ابى است ؛ چه متحد باشند يا متعدد ، كه بر فرض تعدد مطلقاً بالسويه قسمت مىكنند ، الباقى : سى تومان يا دوازده تومان ، باز سدس آن با اتحاد و ثلث آن با تعدد حق عمومهء امّى است كه با تعدد مطلقاً بالسويه قسمت مىكنند ، اگرچه احتياط به صلح و تراضى گذشت ، و بقيهء آن حق عمومهء ابوينى يا ابى است ؛ چه متحد باشند يا متعدد ، و بر فرض تعدد و اختلاف للذَّكر ضِعفُ الانثى . و لابد است در مقام از تنبيه بر چهار قاعده : قاعدهء اول : بدان كه حكم اولاد اصناف طبقهء سوم ، حكم اولاد اولاد و اولاد اخوه است از چند جهت : اولًا : چنانچه در طبقهء اول با وجود اولاد بلاواسطه ولو اناث باشد ، اولاد به واسطه ولو ذكور از ذكور باشد ارث نمىبرد . و هكذا در طبقهء دوم با وجود اخوه ولو اخت امّى باشد ، اولاد اخوه ولو پسر برادر ابوينى باشد ارث نمىبرد ، همچنين در طبقهء سوم با وجود يك نفر از عمومه و خئولهء ميت ولو خالهء امّى باشد ، اولاد عمومه و اولاد خئوله مطلقاً ارث نمىبرند ولو پسر عم ابوينى باشد ، ولذا گفته شد كه طبقهء سوم يك صنف مىباشند ، و مثل طبقهء اول و طبقهء دوم دو صنف نيستند . بلى در ابن عم ابوينى و عم ابى گفته شد كه ابن عم ابوينى مقدم است در وارثيت ، بر عم ابى به