السيد الخميني

حاشيه بر رسالهء ارث 67

رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )

ادنى است از ربع و ثمن مجموع تركه ، و سدس تركه حق احد الابوين است ، و بقيه حق اولاد است و بر فرض تعدد و اختلاف ، للذَّكر ضِعفُ الانثى ؛ چه در اولاد بلاواسطه يا در اولاد به واسطه . مسأله 10 - آن كه وارث فعلى آن پدر است و مادر و اولاد و احد الزوجين ، و تركهء ميت نيز چهل و هشت تومان است مثلًا ، پس اين نيز سه فرض دارد : فرض اول : آن كه اولاد بلاواسطه يك دختر است يا اولاد به واسطه از يك دختر است ، پس اگر وارث زوج است حق او ربع تركه است كه دوازده تومان باشد ، و حق ابوين دو سدس از تركه است كه شانزده تومان باشد ، الباقى : بيست تومان حق بنت واحده يا اولاد او مىباشد ؛ اگرچه حق بنتِ واحده يا اولاد آن نصف مجموع تركه است كه بيست و چهار تومان باشد ، لكن به جهت نقص تركه از سهام مفروضه ، نقص بر بنت واحده و اولاد او وارد مىشود . و اگر وارث زوجه است ، حق او ثمن از مجموع تركه است كه شش تومان باشد ، الباقى : چهل و دو تومان ، پس اگر مادر مانع از رد نداشته باشد اين بقيه بين ابوين و بنت واحده اخماساً قسمت مىشود ؛ به هر يك از ابوين هشت تومان و چهار قران داده مىشود و به بنت واحده يا اولاد او بيست و پنج تومان و دو قران . و اگر مادر مانع از رد داشته باشد هشت تومان كه سدس تركه است به او داده مىشود و بقيه كه سى و چهار تومان باشد بين پدر و بنت واحده ارباعاً قسمت مىشود ؛ هشت تومان و پنج قران به پدر داده مىشود فرضاً و رداً ، و بيست و پنج تومان و پنج قران به بنت واحده يا به اولاد او داده مىشود ، ايضاً فرضاً و رداً . فرض دوم : آن كه اولاد بلاواسطه چند دخترند ، يا اولاد به واسطه از چند دخترند ، پس حق احد الزوجين نصيب ادنى است از ربع و ثمن تركه ، و حق ابوين دو سدس از مجموع تركه است و بقيه حق بنات متعدده يا اولاد آنها مىباشد . اگرچه حق بنات متعدده يا اولاد آنها ، دو ثلث تركه است كه سى و دو تومان باشد ، لكن به جهت نقص تركه از سهام مفروضه ، نقص دوازده تومان در صورت وارث بودن زوج و نقص