السيد الخميني

حاشيه بر رسالهء ارث 56

رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )

و به بنات متعدده و به اخت واحده و به اخوات متعددهء ابوينى يا ابى ، علاوه بر نصف و علاوه بر دو ثلث داده مىشود ، و گاهى كمتر از نصف و ثلثين داده مىشود . هفتم : اخ يا اختِ متحد امّى كه با او اخ يا اخت امّىِ ديگرى و همچنين جد و جدهء امّى نباشد ، و فريضهء او سدس از تركه است . هشتم : اخوهء متعددهء امّى ؛ چه ذكور باشند همه ، يا اناث يا مختلف ، و فريضهء آنها ثلث از تركه است و هرگاه با اخوهء امّى ، اخوه و اخوات ابوينى يا ابى هم نباشد بقيهء از تركه بعد از اخراج سهم احد الزوجين ، يا جميع تركه حق آنها خواهد بود ، و مطلقاً بين خود بالسويه قسمت مىكنند بر فرض تعدّدشان . و هرگاه جدودهء امّى هم باشند ، باز هم مطلقاً بالسويه حق مىبرند . نهم : زوج ، و فريضهء او با عدم اولادى از براى زوجه ؛ چه بلاواسطه يا مع الواسطه ، نصف از تركه است ، و با وجود چنين اولادى از براى زوجه فريضهء زوج ربع از تركه است و گاهى زوج جميع تركه را مىبرد فرضاً و رداً ، در صورت انحصار وارث به او و به حضرت امام زمان ارواح العالمين له الفداء . دهم : زوجه ، و فريضهء او با عدم اولادى از براى زوج ربع از تركه است و با وجود اولاد ثمن از تركه ؛ چه اولاد بلاواسطه باشد يا مع الواسطه . و بر فرض تعدد ، زوجات اين ربع يا ثمن را بين خود بالسويه قسمت مىكنند . و بدان كه غير اين ده صنف از باقى ورّاث ، يا بعضى از اين ده صنف در غير موارد مرقومه ، وارث بالقرابه مىباشند . بلى هرگاه جد و جدهء امّى كليهما يا احدهما با منتسبين از طرف پدر بوده باشند - از قبيل اخوه و اخوات ابوينى يا ابى و از قبيل جد و جدهء ابى - حقشان ثلث از مجموع تركه است ؛ هرچند موجب نقص فريضهء وارث بالفرض بشود ، مثل آن كه وارث ميت زوج است و جد يا جدهء امّى و اخت ابوينى ، پس زوج نصف از تركه را مىبرد و جدودهء امّى چه متحد و چه متعدد ، ثلث تركه را ، و اختِ واحدهء ابوينى با آن كه فريضه‌اش نصف است ، سدس باقيمانده از تركه