السيد الخميني
حاشيه بر رسالهء ارث 32
رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )
وصيت نموده براى خصوص دين چه مقدار از كسور تسعه است بالاضافه به جميع تركه ، و به مقدارِ كسرِ مشاعِ تحت آن بالاضافه به مقدار زايد بر آن مقدار زايد افزوده شود از مساوى دين ، و از آن زايد با آنچه بر آن افزوده شده موصى به اخراج شود . پس در فرض مسأله هرگاه تركهء ميت ده تومان باشد و دينِ او شش تومان و موصى به ، ثلثِ تركه كه در اين سه مصرف مرقوم صرف شود بالسويه ، پس اوّلًا شش تومان كه مساوى دين است موضوع شود ، و زياده بر دين كه چهار تومان است پنج قران كه ثُمن او و كسر مشاعِ تحتِ تسعى است كه براى دين معين نموده از مساوى دين برداشته مىشود و بر مقدار زايد افزوده مىشود ، و از چهار تومان و نيم ثلث خارج مىشود و به ضمّ نمودن ثلثِ ثلث را كه پنج قران باشد به پنج تومان و نيم بقيهء تركه مساوى مىشود باتمام دين ، الباقى از ثلث كه ده قران باشد ، صرف مىشود در دو مصرف ديگر بالسويه . و هرگاه در همين فرض مرقوم وصيت بنمايد كه ثلث را صرف در دين و در واجبات بدنيه نماييد بالسويه ، پس زايد بر دين ، چهار تومان است و هشت قران كه خمس او ، و كسرِ مشاعِ تحتِ سدسى است كه براى دين معين نموده بر چهار تومان افزوده مىشود ، و از چهار تومان و هشت قران ثلث خارج مىشود ، و به ضمّ نمودن نصفِ ثلث كه هشت قران باشد به پنج تومان و دو قران بقيهء تركه مساوى مىشود باتمام دين ، الباقى از ثلث كه هشت قران باشد ، صرف مىشود در واجبات بدنيه . مسأله - هرگاه وصيت نمود به چند امرى كه واجب بدنى است ، يا به چند امر مستحب و ثلثش وفا نكند ، پس اگر چند وصيت باشد ، ابتدا مىشود بالاوّلِ فالاوّل . و اگر يك وصيت باشد به چند امر ، پس اگر آن امور قابل تبعّض باشند ، بالسويه قسمت مىشود در صورتى كه اجرتشان مساوى باشد ، و بالنسبه قسمت مىشود در صورتى كه اجرتشان تفاوت داشته باشد ؛ چنانچه هرگاه تركهء ميت وفا نكند به واجبات مالى