است و هر چه در آن اينها يافت نشد حرام است ؛ چه پرندهء هوايى باشد يا دريايى و چه ماهىخوار باشد يا نباشد . مسأله 9 - هر مرغى كه حالش معلوم نشد ؛ چه از راه مخالفت دو علامت با هم و چه از جهت آن كه پر زدن و نزدنش مساوى و يا از جهت ديگر ، ظاهر آن است كه حلال است . مسأله 10 - حيواناتى كه حلال هستند گاهى به واسطهء امورى حرام مىشوند : اول : آن كه حيوان نجاست‌خوار باشد به طورى كه در عرف بگويند غذاى او نجاست است و مراد از نجاست فقط عذرهء انسان است و حكم مذكور جارى است در پرندگان و ماهىها نيز . مسأله 11 - شير و تخم حيوانى كه به واسطهء نجاست‌خوارى حرام است ، حلال مىشود به همان كه خود حيوان حلال مىشود . مسأله 12 - حيوانى كه حرام شد به جهت نجاست‌خوارى حلال مىشود به آن كه نجاست نخورد مدتى كه مقرر شده و آن در شتر چهل روز و در گاو بيست روز و به احتياط مستحب سى روز و در گوسفند ده روز و در اردك پنج روز و در مرغ خانگى سه روز ، و در غير اينها بايد به قدرى نخورد كه به او نجاست‌خوار نگويند و بگويند غذاى آن غير نجاست است . مسأله 13 - دوم از مواردى كه حيوان حلال ، حرام مىشود آن است كه : انسان با آن جمع شود ؛ چه از پيش و چه از پس اگرچه انزال او نشود ، و فرقى نيست در نزديكى كننده آن كه بالغ باشد يا نباشد ، عالم باشد يا نباشد ، از روى اختيار باشد يا اكراه و اجبار ، و فرقى نيست در حيوان آن كه نر باشد يا ماده ، و ظاهر آن است كه اين حكم مخصوص بهيمه است نه ساير حيوانات . مسأله 14 - چنانچه گوشت حيوان به اين عمل حرام مىشود ، نسل حيوان ماده بنابر