مسأله 4 - در حكم گنج است آنچه پيدا مىشود در شكم حيوانى كه خريده باشند او را ، و بايد به تفصيل مذكور از مالكين سابق كه مىشناسد جويا شود ، پس در صورت نشناختن مالك آن ، بايد خمس آن را بدهد و رسيدن به حد نصاب در اين صورت شرط وجوب خمس نيست . مسأله 5 - ايضاً در حكم گنج است بنابر احوط ، آنچه پيدا شود در شكم ماهى كه خريده و در اين صورت جويا شدن از مالك لازم نيست ، مگر در بعض صور نادره ، و نصاب در آن نيز معتبر نيست ، بلكه احوط آن است كه غير ماهى در حكم ماهى است در عدم اعتبار نصاب . 4 - جواهرى كه به واسطهء فرو رفتن در دريا به دست مىآيد مسأله 1 - آنچه به فرو رفتن زير آب بيرون آورده مىشود از جواهرات ، مثل مرواريد و مرجان و چيزهاى ديگرى كه متعارف است اخراج آن از دريا به فرو رفتن در آن ، به شرط آن كه به نصاب برسد و آن يك دينار طلا است ، پس واجب است در صورت رسيدن به آن مقدار ، خمس آنچه در يك دفعه بيرون آورده باشند يا در چند دفعه ، و فرق نيست در آنچه بيرون آمده از يك جنس باشد يا از چند جنس . مسأله 2 - اگر بدون فرو رفتن در آب به وسيلهء اسبابى جواهر بيرون آورند بنابر احتياط خمس آن واجب است ، ولى اگر از روى آب دريا يا از كنار دريا جواهرى بگيرد ، واجب نيست در آن خمس از جهت غوص ، و داخل در ارباح مكاسب است در صورتى كه اين كار كسب و شغل او باشد ، و اما اگر از باب اتفاق مطلع شد بر آن ، پس آن داخل در حكم مطلق فايده است كه ان شاء اللَّه خواهد آمد . مسأله 3 - اگر از نهرهاى بزرگ مثل نيل و فرات و دجله جواهرى بيرون آورد به فرو رفتن در زير آب ، چنانچه در آن رودخانه جواهر عمل مىآيد و متكوّن مىشود ، بايد خمس آن را بدهد .