السيد الخميني ( مترجم : تنظيم ونشر آثار امام )
87
تحرير الوسيله ( فارسى )
اين محل به طور كلى مستغنى از اين فرش مىباشد به طورى كه نگهداشتن آن ، فقط موجب خرابى و ضرر و تلف شدن آن مىباشد ، بايد آن فرش را در جاى ديگرى كه همانند آن مكان است قرار داد ، به اينكه فرش مسجد براى مسجد ديگر و مال زيارتگاه براى زيارتگاه ديگر قرار داده شود . پس اگر همانند نبود يا به طور كلى از آن مستغنى بود در مصالح عمومى قرار داده مىشود . اين در صورتى است كه به حال خود باقى بوده و استفاده از آن به همان صورت ممكن باشد و اما اگر فرض شود كه استفاده از آن ممكن نباشد مگر اينكه فروخته شود و طورى است كه اگر بماند خراب و تلف مىشود ، بايد فروخته شود و ثمن آن در آن محل در صورتى كه احتياج به آن دارد ، مصرف شود و گرنه در همانند آن ، سپس در مصالح عمومى بر حسب آنچه كه گذشت صرف شود . مسأله 72 - همانطور كه فروش اين گونه موقوفات جايز نيست ، ظاهراً اجاره آنها هم جايز نمىباشد . و اگر غاصبى آنها را غصب نمايد و غير از آن منافع مقصوده را از آنها استفاده كند مانند اينكه مسجد يا مدرسه را خانهء مسكونى قرار دهد بعيد نيست كه در مثل مدرسهها و كاروانسراها و حمامها - نه مساجد و زيارتگاهها و قبرستانها و پلها و مانند اينها - اجرة المثل بر او لازم باشد . و اگر تلف كنندهاى عين آنها را تلف كند ، ظاهراً ضامن مىباشد ، پس قيمت آنها از او گرفته مىشود و در تحصيل عوض چيزى كه تلف شده و يا در مثل آن ، صرف مىشود . مسأله 73 - وقفهاى خاص مانند وقف بر اولاد و وقفهاى عامى كه وقف بر عنوانهاى عمومى مىباشد مانند فقرا ، فروش و انتقال آنها با يكى از اسباب نقل جايز نيست مگر به جهت عروض و پيدا شدن بعضى از عوارض ؛ و عوارض چند امر است : اول : وقفى كه خراب شود به طورى كه اعادهء آن به حالت اولش ممكن نباشد و نيز انتفاع از آن مگر به فروش و استفاده از ثمن آن ممكن نباشد مانند حيوان ذبح شده و تنهء درخت كه پوسيده شده و حصير كهنه ، پس اينها فروخته مىشوند و از ثمن آنها چيزى خريده مىشود كه مورد استفاده موقوف عليهم واقع شود . و در چيزى كه خريده مىشود احتياط ( واجب ) اگر اقوى نباشد ، مراعات نمودن الاقرب فالاقرب نسبت به عين وقفى است .