السيد الخميني ( مترجم : تنظيم ونشر آثار امام )
83
تحرير الوسيله ( فارسى )
موقوفه پشم و شير و بچهء آن و غير اينها و در درخت و نخل ، ميوهء آنها و منفعت سايه آنها و شاخ و برگهاى خشك آنها ، بلكه و غير اينها از آنچه كه به جهت اصلاح آنها قطع شده است و همچنين نهالهاى آنها و غير اينها را مالك مىشوند . و آيا تخصيص به بعضى از منافع ، در وقف جايز است به اينكه بعضى از منافع آن مال موقوف عليهم باشد و بعضى از منافع مال آنان نباشد ؟ بنابر اقوى جايز است . مسأله 62 - اگر براى مصلحتى وقف نمايد و شكل و صورت آن از بين برود مانند اينكه بر مسجد يا مدرسه يا پلى وقف نمايد سپس آنها خراب شوند و تعمير آنها ممكن نباشد ، يا نيازمند مخارج نباشد ، زيرا كسى كه در مسجد نماز مىخواند و طلبه و رهگذر ، منقطع شده و اميد برگشت آنها نمىرود ، وقف در وجوه برّ مصرف مىشود . و احتياط ( واجب ) آن است كه آن را در مصلحت ديگرى از جنس همان مصلحت وقف مصرف نمود و در صورت متعذر بودن آن ، الاقرب فالاقرب به آن مصلحت ، رعايت شود . مسأله 63 - اگر مسجد خراب شود ، عرصهاش از مسجد بودن خارج نمىشود ؛ پس احكام مسجد بر آن عرصه جارى مىشود مگر در بعضى از فرضها . و همچنين است اگر روستايى كه مسجد در آن هست خراب شود ، مسجد بر مسجد بودنش باقى است . مسأله 64 - اگر خانهاى را بر اولادش يا بر اولاد محتاجش وقف نمايد ، پس اگر مطلق باشد وقف منفعت است ، چنان كه اگر براى آنها روستا يا مزرعه يا دكان و مانند اينها را وقف نمايد ، مالك منافع آنها مىباشند و حق دارند از نماى آنها بهرهبردارى نمايند ، پس آنچه را كه از آنها به سبب اجاره و غير آن حاصل مىشود ، بين خودشان به حسب آنچه كه واقف آن را از حيث كمّيت و كيفيت مقرر نموده تقسيم مىنمايند و اگر واقف كيفيت خاصّى را در تقسيم كردن ، تعيين نكرده باشد بين آنها به مساوات تقسيم مىشود . و اگر آن را براى سكونت آنها وقف نموده باشد ، وقف انتفاع ( استفاده بردن ) مىباشد و استفاده از آن براى آنها متعين مىباشد و آنها حق ندارند آن را اجاره دهند و در اين صورت اگر براى سكونت همه كافى باشد ، همه حق دارند ساكن آن شوند ؛ و بعضى از آنها حق ندارد كه مستقلًا آن را ساكن شده و مانع ديگرى شود . و اگر بين آنها در انتخاب اتاقها اختلاف