براى يك نفر آماده شده باشد - به حسب قابليت محل يا به سبب شرط واقف - و اگر براى بيشتر از يك نفر آماده شده ، حق جلوگيرى ديگرى را ندارد ، مگر آن‌كه به تعدادى برسد كه براى آن آماده شده است ، پس ساكنين آن حق دارند زايد بر آن را جلوگيرى نمايند . مسأله 23 - رباطها به مدارس ملحق مىشوند ؛ و آن‌ها جاهايى هستند كه براى سكونت فقرا بنا شده‌اند و آنچه كه در آن‌ها ملاحظه شده است اين است كه غالباً براى غريب‌ها مىباشند ، پس كسى كه از آن‌ها به اقامت اتاقى از آن سبقت بگيرد سزاوار به آن مىباشد و كسى حق ندارد او را مزاحمت نمايد . و كلام در مقدار حق او و آنچه كه حقش را باطل مىكند و جواز جلوگيرى شريك و عدم جواز آن در آن‌ها ، همان است كه در مدارس گذشت . مسأله 24 - و از مشتركات ، آب‌ها مىباشند ؛ و منظور از آن‌ها ، آب‌هاى شطها و نهرهاى بزرگ مانند دجله و فرات و نيل و نهرهاى كوچكى است كه كسى آن‌ها را به جريان نينداخته ، بلكه خودشان از چشمه يا سيل‌ها يا آب شدن برف‌ها به جريان افتاده‌اند . و همچنين است چشمه‌هاى شكافته شده از كوه‌ها يا در زمين‌هاى موات و آب‌هايى كه از باريدن باران‌ها در زمين‌هاى پست جمع شده . بنا بر اين مردم در همهء اين‌ها مثل هم مساوى مىباشند و كسى كه چيزى از آن‌ها را به وسيلهء ظرف يا آبگير يا حوض و مانند اين‌ها حيازت كند مالك مىشود و احكام ملك بر آن جارى مىباشد و فرقى بين مسلمان و كافر نيست . و اما آب‌هاى چشمه‌ها و چاه‌ها و قنات‌هايى كه كسى آن‌ها را در ملك خودش يا در زمين موات به قصد تملك آب آن‌ها حفر نموده ، ملك حفر كنندهء آن‌ها مىباشد مانند بقيّهء املاك و براى كسى جايز نيست كه آن‌ها را بگيرد و در آن‌ها تصرف نمايد مگر آن‌كه به اذن مالك باشد . البته به غير از بعضى از تصرفاتى كه بيان آن‌ها در كتاب طهارت گذشت . و آن‌ها به نواقل شرعى - قهرى باشند مانند ارث يا اختيارى باشند مانند بيع و صلح و هبه و غير اين‌ها - به غير مالك منتقل مىشوند . مسأله 25 - اگر نهرى را از آب مباح - مثل شط و مانند آن - جدا كند ، آنچه كه از آب ، داخل نهر مىشود ، ملك او مىباشد و احكام ملك بر آن جارى مىباشد مانند آبى كه در ظرف و مانند آن حيازت شده است . و ملكيت آب ، تابع ملكيت نهر است ؛ پس اگر نهر مال يك نفر باشد ، تمام آب را مالك مىشود و اگر مال عده‌اى باشد هر كدام از آنان به اندازهء