اگر كافر آن را بيرون آورد يا آن را بگيرد و بعد از گرفتن بميرد ، حلال است ، چه اهل كتاب باشد يا غير اهل كتاب . البته اگر ماهى را مرده در دست كافر بيابد ، مادامىكه نداند كه بعد از اخراج آن از آب مرده است ، يا گرفتن آن بعد از خروج آن و قبل از مردنش ، بوده است ، خوردن آن حلال نمىباشد و از اينكه در دست كافر است ، چنين چيزى احراز نمىشود و به قول او - در صورتى كه آن را خبر دهد - محرز نمىگردد ، به خلاف آن‌كه در دست مسلمان باشد ؛ زيرا حكم به تذكيهء آن مىشود تا اينكه خلاف آن معلوم شود . مسأله 26 - اگر ماهىاى از آب به كشتى بپرد ، مادامىكه با دست گرفته نشده حلال نمىباشد و كشتىنشينان و صاحب كشتى آن را مالك نمىشوند ، بلكه هر كسى كه آن را به قصد تملك بگيرد مالك مىشود . البته اگر صاحب كشتى قصد شكار با كشتى را داشته باشد ، به اينكه در شب ، روشنايى در كشتى قرار دهد و چيزى را مانند زنگ ، به صدا درآورد تا ماهىها به كشتى بپرند پس آن‌ها هم به كشتى بپرند ، وجه آن است كه آن‌ها را مالك مىشود و پريدن آن‌ها به كشتى به آن علت ، به منزلهء اين است كه آن‌ها را زنده از آب بيرون آورده است ، پس تذكيه آن‌ها به همان است . مسأله 27 - اگر تورى را نصب كند يا حصارى در آب بسازد كه ماهى شكار كند ، پس هر چه كه در آن‌ها واقع و حبس شود ملك او مىباشد ، بنا بر اين اگر آنچه را كه در آن‌ها است ، به طور زنده از آب بيرون بياورد بدون اشكال حلال است . و همچنين است اگر آب به سبب جزر پايين بنشيند و بعد از پايين نشستن آب ، ماهى در آن‌ها بميرد . و اما اگر در آب بميرد آيا حلال است يا نه ؟ دو قول است كه مشهورتر و احوط ( وجوبى ) آن‌ها قول دوم است ؛ بلكه خالى از قوت نيست . و اگر تور را از آب بيرون بياورد و بعضى از آنچه كه در آن است يا همهء آن را مرده ببيند و نداند كه در آب مرده يا بعد از خروج از آب ، احتياط ( واجب ) آن است كه از آن اجتناب شود . مسأله 28 - اگر ماهى را زنده از آب بيرون بياورد سپس آن را به آب برگرداند - چه با چيزى بسته شده باشد يا آزاد باشد - و در آب بميرد حرام است . مسأله 29 - اگر ماهى روى آب بيايد و امتناعش به سببى زايل شود ، مانند اينكه با