[ بحثى در باب حديث « كنت كنزاً مخفياً » ] از مقام « غيب‌الغيوب » - بنابر خبر يا اثر منقول در مسفورات اهل عرفان - تعبير به « كنز مخفى » شده است كه « كنت كنزاً مخفيّاً » . و در اثر بعضى تعبير به « كنت كنزاً خفيّاً » شده است . وجه اطلاق « كنز » و گنج بر مقام « غيب » از اين قرار است كه كنز در اين مقام عبارت است از غيب مكنون و سرّ محفوظ كه به كمون و بطون ذاتى ازلًا و ابداً باقى است ؛ و هر موجود متعيّن به هر تعينى از نيل به آن حقيقت محروم است . كليد و مفتاح اين گنج پنهان و مستور ، كه ابطن من كل باطن و محتجب بحجاب عزت و قهر احديت است ، در همان كنز خفى متحقق است . توضيح آنچه كه ذكر شد از اين قرار است : اعيان ممكنات ، كه صورت و تعيّن أسماء الهيه‌اند ، و نيز أسماء الهيه ، كه تعيّن و حجاب ذات‌اند و « صورت ذات » و « سُبُحات جلال » نام دارند ، مجموعاً به وجود يا كينونت استجنانى در غيب مغيب تحقق دارند . و در خبر مذكور در آثار ارباب عرفانى از مقام غيب وجود تعبير به « كنز خفى » يا مخفى شده است ، كه « كُنتُ كَنزاً مَخفِيّاً » اشاره است به مقام « غيب » . « فأَحبَبْتُ أن اعرف » اشاره است به ظهور ذات للذات ، كه در آن غيبِ مصون نفيس‌ترين جواهر أسماء ذات‌اند ، كه منقسم به اقسامى مىشوند ، كه قسمى از آن أسماء در مقام غيبْ ازل الآزال و ابدالآباد در ذاتْ مستجن و خارج از نسب و احوال و خلايق‌اند ؛ و برخى از آن أسماء اسمائى است كه از آنها به أسماء « مستأثره » تعبير نموده‌اند - كه استأثَرَها اللَّه لنفسهِ . و مطابق نبوى شريف :